Vragen en antwoorden staatssecretaris Martin van Rijn over Ageviewers

Vragen van Argos aan staatssecretaris Van Rijn

Argos legde staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Martin van Rijn, een aantal vragen voor over Ageviewers. Lees hier de vragen en onderaan de pagina de antwoorden.
 

vragen Argos

1.
In onze uitzending van aanstaande zaterdag melden wij dat het bedrijf achter Ageviewers - het systeem waarmee de leeftijd kan worden gecontroleerd van klanten die alcohol en/of tabak willen kopen - aan het eind van de maand stopt met de controleactiviteiten in Nederland.
- Wat vindt u hiervan?
- Wat is uw oordeel over het Ageviewers-systeem, waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat het als enige systeem nagenoeg 100 procent waterdicht is?
- Wat betekent hun besluit om te stoppen voor de verkoop van alcohol en tabak aan jongeren, die ondanks de verboden in de Drank- en Horecawet nog volop gaande is?
- Wat vindt u ervan dat alle supermarktorganisaties die zijn aangesloten bij branchevereniging CBL weigeren om een systeem als Ageviewers in te voeren, ondanks de aanhoudend slechte nalevingscijfers die zij bereiken met de door hen gehanteerde controlemethode?

2.
In reactie op onze uitzending van 6 september 2014, waarin wij citeerden uit het ‘politiek testament’ van een vertrekkend beleidsadviseur op het gebied van alcohol- en tabaksbeleid (dhr. Kaj Hollemans), schreef u ons het volgende:
‘De staatssecretaris houdt scherp in de gaten of verkopers van alcohol en tabak hun toezeggingen nakomen om de naleving van de normen te verbeteren. En als dat niet zo is, komt de staatssecretaris natuurlijk met aanvullende maatregelen.’
Inmiddels blijkt uit het laatste landelijke onderzoek dat het nalevingspercentage bij de verkoop van alcohol en tabak opnieuw laag is, en zelfs is gedaald ten opzichte van het percentage van vorig jaar. De staatssecretaris heeft de sector daarop vermanend toegesproken, maar geen ‘aanvullende maatregelen’ genomen zoals vorig jaar aan Argos gemeld.
- Waarom niet?
- Op welk moment/in welke situatie gaat u deze maatregelen wel nemen?
- Wat voor maatregelen heeft u concreet voor ogen?
- Onder welke omstandigheden acht u het wel noodzakelijk om van verkopers te eisen dat zij bewezen deugdelijke, efficiënte controlemiddelen inzetten?

3.
Uw oud-adviseur Hollemans vertelt in onze uitzending dat ambtenaren op het ministerie van VWS de (negatieve) standpunten over het controlesysteem Ageviewers één op één overnemen van het CBL en de industrie, terwijl die standpunten zijn gebaseerd op aantoonbaar onjuiste informatie over dit systeem. Zo zou onder uw ambtenaren (ten onrechte) het idee bestaan dat Ageviewers klantonvriendelijk en duur is, en dat alle klanten zich bij dit systeem moeten identificeren.
- Wat vindt u hiervan?
- Hoe verklaart u dit?

4.
Klopt het dat een medewerker van uw ministerie tijdens een bezoek aan Ageviewers heeft laten weten dat het systeem op zichzelf prima werkt, maar dat het ministerie zich op dit vlak niet verder gaat inzetten omdat Ageviewers het enige systeem is dat zo goed kan controleren, en het ministerie in dat geval een monopolist zou helpen?

5.
Wat vindt u van het argument dat Ageviewers vanzelf concurrentie zal krijgen zodra de overheid de inzet van adequaat functionerende controlemiddelen verplicht stelt?

6.
Wat vindt u van het initiatiefwetsvoorstel van CU-Kamerlid Voordewind, waarin staat dat de controle op leeftijd bij de verkoop van alcohol en tabak dient plaats te vinden door ‘erkende systemen’ die aantoonbaar efficiënt zijn?

7.
Waarom houdt u (net als uw voorgangers) vast aan de ongeschreven regel dat de alcohol- en tabakssector zelf mag bepalen welke maatregelen zij inzet om op leeftijd van klanten te controleren, terwijl al jaren achtereen blijkt dat deze maatregelen niet leiden tot een significante verbetering van de leeftijdscontrole - en bovendien alle betrokken instanties, met uitzondering van de alcohol- en tabakssector zelf, vragen om een andere aanpak van dit probleem?

8.
Is het juist dat, gezien de weerstand die er binnen de VVD bestaat, in de coalitie is afgesproken (formeel danwel informeel) om gedurende de kabinetsperiode geen extra maatregelen meer te nemen op het gebied leeftijdscontrole bij de verkoop van alcohol en tabak?

9.
Is dit misschien een van de reden voor het feit dat uw ministerie weigert te eisen dat verkopers van alcohol en tabak bewezen effectieve middelen inzetten om de leeftijd van klanten te controleren?

10.
Klopt het dat ambtenaren van uw ministerie, in weerwil van de afspraken uit onder meer het FCTC-verdrag, contacten onderhouden met mensen van de tabaksindustrie over het te voeren beleid en werkbezoeken afleggen bij tabaksfabrikanten? Zo ja, waarom staat u dit toe terwijl in artikel 5.3 van het FCTC-verdrag staat dat partijen bij de uitvoering van het volksgezondheidsbeleid met betrekking tot tabaksontmoediging maatregelen moeten nemen om het beleid te beschermen tegen commerciële en andere gevestigde belangen van de tabaksindustrie?

Antwoord Staatssecretaris Martin van Rijn

Winkels en horecagelegenheden moeten zich altijd aan de wet houden. Ze mogen geen alcohol en tabak verkopen aan jongeren onder de 18. Dat laat ik controleren, ik spreek ze er ook op aan, daar leg ik met grote regelmaat verantwoording over af in de Tweede Kamer. De meest recente onderzoeken wijzen uit dat het niet goed genoeg gaat. Als dat zo blijft, moeten we nadere maatregelen overwegen. Welk systeem, opleiding of afspraken verkopers gebruiken om de wet na te leven, bepalen partijen zelf. Het is in ieder geval niet aan de overheid om één systeem te promoten.
De uitspraken van de, overigens gewaardeerde, ex-medewerker van VWS laat ik voor zijn rekening.

Als laatste punt. Ambtenaren van VWS houden zich aan het FCTC verdrag 5.3.

Achtergrondinfo:

Refererend aan de opmerking van de staatssecretaris dat hierover uitgebreid met de Kamer is gesproken, wijs ik er op dat alle bijbehorende stukken te vinden zijn op rijksoverheid.nl.