Literaire controle quiz controleert niet, amuseert wel

Elianne Meijer ,

VPRO Gids redacteuren Hugo Hoes (wit hemd) en Elja Looijestijn (blauwe catsuit) presenteren lollige quiz. Literatuurkenners die hun kennis dachten te etaleren, zijn bij het duo aan het verkeerde adres. Droogkloot Hoes en catwoman Looijestijn treden op als lichtvoetige examinatoren van een grinnikende zaal.

Terwijl Arnon Grunberg honderd gesigneerde boeken uitdeelt in de grote zaal van de Engelenbak, staat VPRO Gids redacteur Hugo Hoes in het bovenzaaltje in zijn witte hemd. Elk tafeltje, met pen en papier, is bezet. 'Verbazingwekkend,' zegt Hoes. Met een uitgestreken gezicht legt hij uit dat het van onze literaire kennis afhangt of Wim Brands binnenkort weer taxichauffeur zal zijn. Als wij, examinanten van de Literaire Controle Quiz, slecht scoren, dan is al die VPRO-aandacht voor boeken 'parels voor de zwijnen' en kunnen ze er net zo goed mee stoppen, zegt Hoes. Het wordt al gauw duidelijk dat hier geen al te dwingend beroep zal worden gedaan op onze serieuze literatuurkennis. Het publiek werpt één blik op Hoes' assistent, Elja Looijestijn, en weet genoeg. Haar blauwe, glimmende catsuit contrasteert prachtig met het ontbreken van Hoes' overhemd. Het duo heeft wat met kleding. Zo kondigen ze aan dat degene die alle vragen goed heeft, de eer krijgt met het stel op de foto te gaan. Bloot, wel te verstaan.

Dan begint de quiz. Looijestijn doet ter verhoging van de feestvreugde af en toe een eenzame worstelscène ('John Irving zou langskomen voor een potje, maar hij zag Elja en is weer weggegaan'), zingt de begintune van het programma Boeken (bijbehorende vraag: wie componeerde die?), figureert in reclame voor Hoes' onlangs uitgekomen verhalenbundel, en draait de keuzebordjes om. Het cabareteske gaat Hoes vrij gemakkelijk af, vindt hij ook zelf. 'Ik voel dat ik aan het doorbreken ben,' roept hij als hij afscheid neemt van de zaal. Maar de momenten waarop het publiek zich met zijn presentatie bemoeit zijn eigenlijk het grappigst. 'Vraag vier is de muziekvraag,' begint Hoes. 'Er zou hier een vleugel staan, maar omdat we die niet hebben...' 'Daar staat een piano hoor,' breekt de aanwezige fotograaf in. Hoes lacht: 'Weg grap!' Looijestijn doet toch maar haar zangkunstje, en de zaal grinnikt. Verder met de vraag over Daan van Dis. Of was het Arie van Dis? Nou ja, die vent met die krulletjes van wie we de afgelopen twintig jaar niets meer hebben gehoord. En wist u al dat Bob den Uyl 'een beetje een zeikerd' was? En Jan Leijes 'de vriendelijke, maar aartslelijke presentator van Zomergasten'?

Drie kwartier is misschien nét te ruim bemeten voor zoveel joligheid en literatuur-schennis. Mensen die verwachtten hun hersenen eens flink te laten werken voor deze quiz, moeten door Hoes en Looijenstijn toch zijn teleurgesteld. Twee grijze mannen kijken elkaar ietwat mistroostig aan, terwijl ze de Engelenbak verlaten. 'Het verontrust me wel, dat zo'n zaal dit toch om te lachen vindt,' zegt de één tegen de ander. Maar quizwinnares Juliëtte Berkhout, die zeker géén grijze man is maar een dame met een zwart pagekapsel, bloemenrok en netpanties, is dolblij dat ze met Hoes en Looijestijn op de foto mag. Gelukkig voor haar bieden ze haar ook een 'textiel-optie'.