Syrië van binnenuit

Anna-Sandrijn van Brouwershaven ,

In aanloop naar de uitreiking van de VPRO Bob den Uyl Prijs brengen we wekelijks een van de zes genomineerde boeken onder de aandacht. In 'Wij zijn Arabieren' doet arabist Maarten Zeegers verslag van zijn tijd in Damascus voor en tijdens de Syrische Lentestorm.

Maarten Zeegers studeerde Islamitisch recht in Damascus, toen de revolutie in Syrië uitbrak. In eerste instantie kwam hij naar het land om onderzoek te doen naar religie, politiek en seksuele verhoudingen in de Syrische samenleving - drie onderwerpen waar niet in het openbaar over gesproken wordt.

Wij zijn arabieren: portret van ondoordringbaar Syrië
is een verslag van zijn onderzoek naar deze drie verzwegen thema's. Een heel persoonlijk onderzoek, waarin Zeegers zichzelf in de strijdt gooit. Zeegers probeerde te integreren in de samenleving: hij volgde als overtuigd atheïst koranlessen, ontmoette medestudenten, imams en sjeiks en ondervond de seksuele moraal van de Syrische vrouw aan den lijve. Door het directe contact met de bevolking, was hij in staat de samenleving met al haar dubbele standaarden en achterkamertjespolitiek in kaart te brengen.

Tot opeens de revolutie uitbrak in 2010. In korte tijd transformeerde de student Islamitisch recht tot journalist. Hij werd onze anonieme correspondent in een voor pers hermetisch gesloten land. Ook werd zijn aanwezigheid in het land opeens een stuk minder vrijblijvend: Zeegers werd herhaaldelijk lastiggevallen door de veiligheidsdienst en in 2011 het land uitgezet. In Wij zijn Arabieren schrijft hij:

‘Steek je handen recht vooruit,’ beveelt de sergeant, terwijl hij de handboeien openschuift en deze om mijn polsen wil vastmaken. Bij het zien van de handboeien en het automatische geweer besef ik opeens de ernst van de situatie. Ik vraag me af of ik de persoonlijke risico’s van het schrijven over de Syrische revolutie niet te veel heb onderschat. Het zou immers niet de eerste keer zijn dat er in Syrië zomaar een journalist verdwijnt.'

In het Radio 1-programma Bureau Buitenland sprak Anton de Goede met Maarten Zeegers over zijn boek Wij zijn Arabieren:

Op zondag 12 mei wordt voor de tiende keer de VPRO Bob den Uyl Prijs uitgereikt. Deze prijs is bestemd voor het beste Nederlandstalige journalistieke reisboek uit het afgelopen kalenderjaar en bestaat uit een geldbedrag van 7500 euro. Op de shortlist staan zes titels.