Shortlist Bob den Uyl Prijs 2013

Katja de Bruin ,

Op zondag 12 mei wordt voor de tiende keer de VPRO Bob den Uyl Prijs uitgereikt. Deze prijs is bestemd voor het beste Nederlandstalige journalistieke reisboek uit het afgelopen kalenderjaar en bestaat uit een geldbedrag van 7500 euro. Op de shortlist staan zes titels.

Geert Mak – Reizen zonder John. Op zoek naar Amerika (Atlas/Contact)
Voor Reizen zonder John reist Geert Mak door Amerika in het spoor van John Steinbeck, die in het najaar van 1960 met zijn poedel Charley een ontdekkingsreis maakte dwars door het toenmalige Amerika. Vijftig jaar later kijkt Mak wat er over is van het Amerika van Steinbeck. Wat is er in die halve eeuw veranderd? Wat is er nog over van dat Beloofde Land waar de hele wereld tegen op keek? En wat bindt Europa en Amerika eigenlijk nog in de eenentwintigste eeuw?

Monique Samuel – Mozaïek van de revolutie. Een kijkje achter de deur van mijn nieuwe Midden-Oosten (De Geus)
Toen Mubarak eindelijk aftrad, danste Monique Samuel op tafel bij Pauw & Witteman. De Nederlands-Egyptische Samuel reisde in de zomer van 2011 door Egypte en buurlanden om zelf te zien wat de veranderingen voor die regio betekenden. Ze praat met mensen uit alle gelederen van de samenleving, en probeert de complexiteit van het Midden-Oosten inzichtelijk te maken. Tegelijkertijd waagt ze het uit de kast te komen in een land waar homoseksualiteit nog altijd onbespreekbaar is.

Pascal Verbeken – Grand Central Belge. Voetreis door een verdwijnend land (De Bezige Bij Antwerpen)
Ooit was België een land van belofte. Een industriële wereldmacht. Een baken van vooruitgang en ondernemerschap. De motor van dit kleine wonder was de ijzeren weg, het meest ontwikkelde spoorwegnet van het Europese continent.
Terwijl België op sterven ligt, wandelt Pascal Verbeken terug naar het tijdperk van de great expectations. Hij maakt een voetreis langs de Grand Central Belge, de negentiende-eeuwse private spoorlijn die Wallonië met Vlaanderen verbond. Een requiem voor een verscheurd land.

Carolijn Visser – Argentijnse avonden. Van de Zwart Janstraat naar de pampa (Atlas/Contact)
In Argentijnse avonden vertelt beroepsreiziger Carolijn Visser het verbijsterende verhaal van de familie Van Mastrigt. In 1937 besloot Rinus van Mastrigt op de fiets naar Nederlands-Indie te trekken om daar werk te zoeken. In Batavia trouwde hij, waarna dochter Ida werd geboren. De oorlog sloeg het gezin uiteen. Rinus beproefde zijn geluk in Argentinie, en liet zijn dochters, Ida en Miep, overkomen. Nu, zesenvijftig jaar later, bereidt Ida van Mastrigt als Hollandse consul het bezoek voor van koningin Beatrix, Willem-Alexander en Maxima aan de Hollandse kolonie Tres Arroyos.

Fred de Vries – Afrikaners. Een volk op drift (Nijgh & Van Ditmar)
Afrikaners: ze delen een land, een cultuur en een taal, maar de diversiteit is groot, hun problemen zo mogelijk nog groter. Meer en meer worden ze verdrongen uit de Zuid-Afrikaanse maatschappij. Vanuit zijn fascinatie voor het land voerde Fred de Vries gesprekken met de meest uiteenlopende Afrikaners. Over de Boerenoorlog, politiek en racisme maar ook over de taal, muziek en literatuur. Hij bezocht blanke sloppenwijken en Afrikaander-emigranten in Australië. Het resultaat is een rijk portret van een volk dat is gehavend door het apartheidsverleden. Uiteindelijk belandt De Vries bij de hamvraag: Is er plek voor blank in Zuid-Afrika?

Maarten Zeegers – Wij zijn Arabieren. Portret van ondoordringbaar Syrië (Podium)
Toen Maarten Zeegers in 2009 aan zijn studie islamitisch recht in Damascus begon, kon hij niet vermoeden dat hij enkele jaren later het land zou worden uitgezet. In Wij zijn Arabieren verhaalt hij over zijn leven in Syrië. Scherpzinnig, maar ook geestig en lichtvoetig beschrijft hij de omgang met medestudenten, orthodoxe jongeren, radicale geestelijken en politieke tegenstanders van het regime. Hij ontdekt dat een groot aantal moslims uit een conservatief milieu in de praktijk niet zo streng in de leer is als hij dacht.