'Je moet een ongelooflijke schaamteloosheid hebben'

Maurice Woestenburg ,

Hoe deelt een schrijver zijn of haar dag in om voldoende op papier te krijgen? In welke omstandigheden is een schrijver het meest productief? Deze week in ‘De werkplek’: Thomas Verbogt. Begin 2013 verschijnt zijn nieuwe roman ‘Kleur van geluk’.

Thomas Verbogt schrijft romans, verhalen en toneelstukken. In 1981 debuteerde hij met de roman De feestavond. Zijn laatste roman verscheen in 2011, Perfecte stilte. In de tussenliggende dertig jaar publiceerde hij ruim twintig boeken.

Verbogt is een schrijver die leeft van de pen. Vijf keer per week schrijft hij een column voor de Gelderlander, de krant die in de streek verschijnt waar hij is opgegroeid. Hij werd geboren in Nijmegen, in 1952, en woonde vanaf 1979 zo’n zestien jaar in het nabij gelegen Arnhem. Daarna vertrok hij naar Amsterdam, waar hij nog altijd woonachtig is.

Schrijven als plicht. Dat vraagt om een zekere discipline. Er moeten vaak invallen zijn die kunnen leiden tot de stukjes die hij schrijft. Hoe gaat hij te werk? Verbogt: 'Ik heb tientallen opschrijfboekjes. Ik heb opschrijfboekjes die ik bij me heb, die in mijn jaszak zitten. En ik heb een groot opschrijfboek per project. Nu ben ik een roman aan het opzetten voor volgend jaar en in dat boek komen zinnetjes, typeringen, foto’s van interieur of mode, teksten uit liedjes. Dit soort opschrijfboeken raken vol tijdens het denken aan een roman. Ik ben altijd langer bezig met het nadenken over een boek dan het daadwerkelijk schrijven ervan.'

Aan een roman werkt hij meestal zo’n drie maanden aan een stuk door. In het opschrijfboek heeft hij dan al een jaar lang aantekeningen gemaakt. 'Het schrijven moet een weerslag zijn van het denken over de roman,' zegt hij.

In hoeverre zijn die karakters dan al voorgeprogrammeerd? Is de keuzevrijheid dan al beslecht?? Bij Verbogt hebben de personages tijdens het schrijfproces geen enkele marge meer: 'Je moet een ongelooflijke schaamteloosheid hebben, jegens je personages. Je moet ze vol in hun handicaps neerzetten. Het licht kan niet scherper zijn dan daar. Dat wil ik. Ik moet er ook meedogenloos in zijn. Niet alleen over de stumperige kant, maar ook als we het hebben over kwaliteiten, liefhebben of zorgzaam zijn. Dat moet je veel groter maken dan het ooit in werkelijkheid zou kunnen zijn.'

De werkplek van de schrijver Thomas Verbogt bevindt zich in Amsterdam. Als Wim Noordhoek hem (in 2004) aantreft is hij bezig met z’n column - die toen nog drie keer per week werd afgedrukt, heeft hij een nieuwe roman in de pen, een toneelstuk en ook een verhalenbundel.

Zijn nieuwe roman Kleur van geluk verschijnt in februari 2013.

Wim Noordhoek maakte tussen 2002 en 2006 de serie 'De werkplek', zoals uitgezonden in De Avonden, en trof soms schrijvers op exotische werkplekken. VPRO Boeken plaatst wekelijks een aflevering, waarin een schrijver over zijn of haar werkomstandigheden praat.