Hemmerechts boos

Jeroen van Kan ,

De Vlaamse schrijfster Kristien Hemmerechts verbiedt de opvoering van het stuk 'Klaarlichte nacht' in Vlaanderen, dat is gebaseerd op teksten van haar overleden man, dichter Herman de Coninck. ‘Ze vond er geen zak aan,’ zei een van de makers in VPRO’s De Avonden.

‘De tederheid en de kracht van zijn poëzie komt totaal niet tot zijn recht,’ vindt Hemmerechts. ‘Het is niet dat ik pertinent tegen elke bewerking van zijn gedichten ben. Integendeel, want ik wil graag dat zijn werk blijft voortleven. Maar ik zag mij in dit geval genoodzaakt voor het eerst mijn macht als rechthebbende uit te oefenen en iets te verbieden.’
 
Artistiek leider en acteur Felix Strategier van Theatergroep Flint is verbaasd en teleurgesteld. In een gesprek met Botte Jellema (hieronder terug te luisteren) zegt hij zoiets in dertig jaar nog niet te hebben meegemaakt. Hij vindt het ‘absurd en belachelijk’. Over haar verzet tegen het stuk zegt hij: ‘Sorry dat ik het zeg, maar flikker op, het is zijn werk, niet haar werk!’
 
De voorstelling ging begin dit jaar in première in de Amsterdamse Roode Bioscoop. Zanger en accordeonist Felix Strategier bedacht de hommage, die nu is vastgelegd op CD. Recensent van de NRC Kester Freriks schreef: ‘Het muzikale aandeel van pianist Wolfert Brederode en cellist Ernst Reijseger lijkt krachtiger dan tijdens de voorstelling. Het is schitterend te beluisteren hoe Brederodes jazzy pianoklanken de sfeer van de nacht oproepen, het tijdstip dat De Coninck dichtte. Eerst aarzelend, daarna fel en gedreven. Reijsegers cello verhevigt de wisselende stemmingen van de poëzie, nu eens verlangend, dan berustend. Met zijn rauwe stem, begeleid door accordeon, verweeft Strategier dichtkunst met jazz in subtiele synthese.’
 
De Vlaamse dichter Herman de Coninck overleed in 1997 plotseling aan een hartstilstand. Aan hem het laatste woord:
 
Vingerafdrukken op het venster
 
Ik denk dat poëzie iets is als vingerafdrukken
op het venster, waarachter een kind dat niet kan slapen
te wachten staat op de dag. Uit aarde komt nevel,
 
uit verdriet een soort ach. Wolken
zorgen voor vijfentwintig soorten licht.
Eigenlijk houden ze het tegen. Tegenlicht.
 
Het is nog te vroeg om nu te zijn. Maar de rivieren
vertrekken alvast. Ze hebben het geruis
uit de zilverfabriek van de zee gehoord.
 
Dochter naast me voor het raam. Van haar houden
is de gemakkelijkste manier om dit alles te onthouden.
Vogels vinden in de smidse van hun geluid
 
uit, uit, uit.