Lees India #2

Jeroen van Kan ,

Bij elke aflevering van 'Van Bihar tot Bangalore’ kiest de boekenredactie een boek. De tweede aflevering gaat over gearrangeerde huwelijken, en dus kozen wij voor ‘Een geschikte jongen’ van Vikram Seth.

Een deel van betekenis van de oorspronkelijke titel gaat verloren in de vertaling. A Suitable Boy heet de Engelse versie. Dat betekent meer dan ‘een geschikte jongen’, het betekent ook ‘een goede partij’, als in een goede huwelijkskandidaat. Van Oorschot was ooit zo enthousiast over dit boek dat de uitgeverij in 1993 besloot de roman in het oorspronkelijke Engels uit te geven. Pas jaren later, in 2008, volgde een Nederlandse vertaling van het bijna vijftienhonderd bladzijden dikke boek, gemaakt door Babet Mossel en Christien Jonkheer.

 

'Ook jij gaat trouwen met een jongen die ik heb uitgezocht,' zegt moeder Rupa Mehra tegen haar jongste dochter Lata in de eerste zin van het boek. Ook Lata zal zich moeten schikken in een gearrangeerd huwelijk, een fenomeen dat in India aan vele regels gebonden is. De juiste partij moet afkomstig zijn uit een familie waar de andere familie zich graag bij aan wil sluiten, er kan niet buiten de kaste of buiten het geloof getrouwd worden en de bruid en bruidegom hebben nauwelijks inspraak in welke kandidaat uiteindelijk wordt uitverkoren. Drie jongemannen zijn verliefd op Lata:  dichter Amit, zakenman Haresh en moslimstudent Kabir. Een complicerende factor in het uithuwelijkingsproces.

 

Het boek speelt zich af in het fictieve stadje Bahmpur, aan de oevers van de Ganges. Hoewel het vinden van een geschikte jongen voor Lata het vertrekpunt vormt van de roman, waaiert de vertelling breed uit. Seth is er in geslaagd het India van midden jaren vijftig in alle facetten te schilderen in Een geschikte jongen. Het land is in 1947 onafhankelijk geworden en wordt bestuurd door Nehru, die een groot aantal problemen heeft op te lossen in het nieuw gevormde land. De partition, de tamelijk gewelddadige opdeling van India in twee moslimstaten (Pakistan en Bangladesh) en een seculiere staat (India), ligt nog vers in het geheugen, allerlei feodale systemen laten zich maar moeizaam opruimen, de ongelijkheid tussen de klassen is nog steeds groot (de nieuwe grondwet stelt dat iedereen gelijk is, maar de omstandigheden waarin de kastenlozen leven is nog steeds erbarmelijk)… Alle politieke en religieuze verhoudingen van die jaren komen voorbij in de roman, die verteld wordt vanuit het perspectief van vier welgestelde families.

 

Hoewel het boek een epische omvang heeft, hoef je daar niet voor terug te schrikken. Wie de eerste bladzijde leest wordt moeiteloos meegevoerd naar de laatste bladzijde, en als die eenmaal is gekomen vind je het jammer dat het boek uit is. Gelukkig werkt Seth aan een opvolger van Een geschikte jongen, waarin we Lata leren kennen als de grootmoeder die ze inmiddels is geworden.

 

Volgende week: De onaanraakbaren van Mulk Raj Anand.