Tien gebergten

Koen Kleijn ,

In 1996 herlazen Hugo Brandt Corstius en Maarten 't Hart alle 52 romans van Simon Vestdijk. In het boek ‘Het gebergte’ deden zij verslag van hun expeditie. De Avonden trekt tien uitzendingen uit voor tien gebergten. Van Samuel Beckett tot Piet Mondriaan, van Tupac Shakur tot Virginia Woolf.

Zo’n vijftien jaar geleden vatte Maarten ’t Hart het herculische plan op om het complete oeuvre van Simon Vestdijk te lezen. Hij kon dat niet alleen aan, Hugo Brandt Corstius las ook mee, en dan beperkten zij zich nog tot de romans – de poëzie, de essays en de vertalingen bleven buiten schot. In Het gebergte; de tweeënvijftig romans van S. Vestdijk (1996) deden zij verslag van hun tocht, die loodzwaar bleek, maar allerlei verrassende in- en vergezichten bood.

Het was een opmerkelijke expeditie, omdat Vestdijk ooit, in de jaren vijftig en zestig, de belangrijkste schrijver van het land was en ieder schoolkind Terug tot Ina Damman, De koperen tuin of De kellner en de levenden op zijn lijst had staan.

Roem verbleekt, generaties wisselen. Toch blijft zo’n gebergte in het zicht, aan de horizon, wenkend. Voor de oprechte literatuuren cultuurliefhebber is er echter geen beginnen aan. Vestdijk schreef al ‘sneller dan God kon lezen’, en dat tempo is tegenwoordig normaal. En dus hopen de stapels ongelezen boeken, onbezichtigde gebouwen en ongeziene films zich op, tot nieuwe gebergten. Niemand trekt meer zijn Meindls aan voor een tocht daardoorheen, een tocht van weken, de knapzak op de rug. Men neemt liever even de helikopter.

De Avonden
trekt tien uitzendingen uit voor tien gesprekken van twee uur met ervaren gidsen in de gebergten Samuel Beckett, Steven Spielberg, Piet Mondriaan, Tupac Shakur, Andrej Tarkovsky, William Shakespeare, Miles Davis, Andy Warhol, Virginia Woolf en de Amsterdamse grachtengordel.

Geen wikipedia-vogelvlucht, geen Reader’s Digest; twee liefhebbersdeskundigen krijgen telkens de gelegenheid hun gebergte van piek tot dal tot piek te bespreken, en als zij uitgepraat zijn, gaan wij allemaal in dat gebergte wonen.

De serie 'Tien gebergten' is van maandag 24 december tot en met vrijdag 4 januari in De Avonden te horen. Presentatoren Maarten Westerveen en Koen Kleijn beklimmen als eerste de gebergte die Samuel Beckett (1906-1989) heet. De schrijver die tekst en waarneming steeds verder reduceerde, tot aan Worstward Ho, waar het publiek anderhalf uur in vrijwel totale duisternis staart: ‘All shades as good as gone. (…) Unmoreable unlessable unworseable evermost almost void.’ Te gast zijn Onno Kosters, universitair docent Engelse letterkunde, en Matthijs Engelberts; samen schreven zij Verder: Beckett en de 21e eeuw.

Verder houden publicisten Elsbeth Etty en Xandra Schutte gezusterlijk het vaandel van Virginia Woolf (1882-1941) hoog en schijnen dichter en vertaler Bas Belleman en hoogleraar Engelse letterkunde Ton Hoenselaars het licht op Shakespeare. Kijk voor de volledige programmering op de website van De Avonden.