Writers Unlimited

Tom Klaassen ,

Van 19 tot en met 22 januari werd in het Haagse Theater aan het Spui en het Filmhuis de 17e editie van het festival Writers Unlimited gehouden. Het festivalthema was dit jaar 'Keep on Dreaming'. OVT en De Avonden deden verslag van debat, muziek, literatuur en meer.

Het festivalthema Keep on Dreaming kan worden gezien als een knipoog naar de dromers, de gelovers in utopieën en de najagers van idealen. Dromen brengen de krachten op gang waarmee de weg naar de vrijheid kan worden ingeslagen. Om dit thema invulling te geven was een groot gezelschap binnen- en buitenlandse gasten uitgenodigd. Er was aandacht voor actualiteit, literatuur en film. Verschillende culturen en bevolkingsgroepen ontmoetten elkaar in debatten, voordrachten en muziek. Onderdelen met titels als De Hollandse lente, How to be a Dictator in Africa, Mad as Hell, Surinaamse Dromen en Nigeria and Oil - The Novel and the Movie stonden op het programma.

Op zondagochtend was OVT live te beluisteren vanaf het festival en ook De Avonden deed rechtsreeks verslag bij monde van Maarten Westerveen en Jeroen van Kan. Op zaterdag was De Avonden aanwezig in de bibliotheek van Het Filmhuis, de opnamen hiervan werden in de week na het festival uitgezonden.

OVT
In OVT een gesprek met historica Lotte Jensen, over de Nederlandse droom, of die bestaat, waar die over ging en gaat, wie die ons heeft ingeblazen en wanneer dat is gebeurd. Zij schreef het boek De verheerlijking van het verleden. Helden, literatuur en natievorming in de negentiende eeuw.

Verder in OVT drie biografen Annejet van der Zijl (Annie M.G. Schmidt), Hans Renders (Jan Hanlo) en Bas Kromhout (Henk Feldmeijer, Nederlandse SS’er) over de verhouding die ze gaandeweg, misschien wel tegen wil en dank, kregen met de personen wier levens ze beschreven. De moeizame, maar nooit saaie verhouding, kortom, tussen biografen en hun hoofdpersonen.

En ook in OVT: Een hommage aan schrijfster Hella Haasse (1918-2011): Het leven en werk van Hella Haasse met twee gasten die haar bij leven zeer nabij kwamen, namelijk acteur Willem Nijholt – auteur van Met bonzend hart. Brieven aan Hella Haasse en literatuurcriticus Margot Dijkgraaf.

De Avonden
Vrijdag 20 januari was De Avonden rechtstreeks vanaf het festival te beluisteren. Bernice Chauly was te gast, zij is een Maleisische schrijfster, actrice, fotografe en filmmaakster. Onlangs verscheen haar biografie Growing up with Ghosts, een verkenning van verdriet, van in persoonlijke en politieke geschiedenis en van bloedlijnen. Bernice Chauly vertelt over haar verstikkende familiebanden en over hoe religieuze en culturele druk dromen verwoesten en liefdes dwarsbomen.

Ook Bejan Matur kwam bij De Avonden langs, ze is een Turkse dichteres en schrijfster van Koerdische afkomst. Als columniste van de Engelstalige krant Zaman schrijft Matur regelmatig over de Koerdische kwestie. Matur vertelt over haar werk, haar politieke stellingname en haar literair engagement.

Rodaan Al Galidi werd geboren in een klein dorpje in Irak. Na zijn studie ontvluchtte hij in 1992 zijn land. In 1998 kwam hij als asielzoeker in Nederland terecht. Inmiddels zijn er vijf dichtbundels, vier romans en drie boeken met columns van hem verschenen. Chika Unigwe is een Belgische schrijfster van Nigeriaanse afkomst. Behalve romans schrijft ze ook poëzie, kinderboeken, educatieve boeken en korte verhalen. Een gesprek met de twee auteurs over het schrijven in je tweede taal.

Tot slot op de vrijdagavond: De Arabische Lente maakt warme gevoelens los in Nederland. Misschien verlangen we heimelijk ook wel naar een Nederlandse Lente. Hoe zou Nederland er na zo'n lente uit moeten zien? Actrice en schrijfster Nazmiye Oral en schrijver Kader Abdollah vertellen het.

In enkele latere uitzendingen blikte De Avonden terug op het Writers Unlimited festival, gesprekken die op zaterdag 21 januari in Het Filmhuis werden opgenomen. Zoals met Kopano Matlwa, ze is een van de nieuwe stemmen van de Zuid-Afrikaanse literatuur. In 2008 verscheen haar veelgeprezen debuutroman Coconut, over jonge zwarte Zuid-Afrikanen die opgroeien in een witte suburb, omgeven door vrijheid en welvaart, terwijl ondertussen de geschiedenis van Apartheid nog zwaar op hun schouders drukt. Vorig jaar verscheen haar tweede roman, Spilt Milk, in het Nederlands vertaald als Gedane zaken, over een zwarte schooldirectrice en een blanke pater anno 2009 die een pijnlijk liefdesverleden delen en onverwacht geconfronteerd worden met elkaar en met hun verschillende omgang met de Zuid-Afrikaanse geschiedenis. Tjitske Mussche sprak met Kopano Matlwa, afgelopen weekend op Writers Unlimited.

De Vlaamse striptekenares Inge Heremans, oftewel Inge Liesbeth Alfonsina Heremans (ILAH), oogst sinds midden jaren negentig succes met het stripfiguurtje Cordelia. Haar strip Cordelia is te lezen in De Morgen. Hierin neemt ze vooral de vaak moeizame verhouding tussen mannen en vrouwen op de hak. Lotje IJzermans sprak met haar over de taboes die ze met haar strip Cordelia doorbreekt.

Op woensdag 25 januari werd bekend aan welke dichter de VSB Poëzieprijs 2012 is toegekend, de prijs voor de beste Nederlandstalige dichtbundel van het afgelopen jaar. Voorafgaand aan de bekendmaking, tijdens Writers Unlimited, voerde Jeroen van Kan een gesprek met alle genomineerde dichters: Peter Ghyssaert, Jan Lauwereyns, Willem Jan Otten, Erik Spinoy en Anne Vegter. Na afloop van het gesprek volgde de naam van de winnaar van de VSB Poëzieprijs 2012.

In het werk van de Libanese journalist, vertaalster en dichteres Joumana Haddad breekt ze een lans voor de seksuele bevrijding van de Arabische vrouw - maar veroordeelt ze ook westerse clichébeelden. Een gesprek met haar over het schrijven over seks, de verkrampte reacties van (sommige) mannen en hun ‘je m’en fou’-houding ten opzichte van conservatieve lezers.

De geschiedenis is een onuitputtelijke bron van inspiratie voor schrijvers. Hoe vrij voelt een door de wol geverfd auteur van biografieën zoals Annejet van der Zijl (bekend van onder meer Jagtlust en Sonny Boy) zich om de geschiedenis naar haar hand te zetten? En hoe verdiepte Said el Haji zich voor zijn nieuwe roman De aankondiging in het Mekka van vóór het ontstaan van de islam? Jeroen van Kan en Lotje IJzermans voerden een discussie met de schrijvers Annejet van der Zijl en Said el Haji over de geschiedenis als leidraad en inspiratiebron voor het schrijven.