'We moeten de ernst koesteren'

Wim Noordhoek ,

‘Het bamischandaal’, het nieuwe J.Kessels-boek van P.F.Thomése, gaat over mannen. Mannen die maar niet volwassen willen of kunnen worden en in de tussentijd alles doen wat mannen dan zoal doen.

Anders dan in zijn voorganger J.Kessels: The novel is in Het bamischandaal de titelheld zoek. Hij blijkt - achter de beeldschone dienster van een afhaalchinees in Tilburg-Noord aan - verdwenen te zijn naar Shanghai. Waar zijn vrienden hem gaan zoeken. Maar ter plaatse blijkt Shanghai, waar enkele plaatsgenoten fietsen verhuren aan Duitse homo's, verdacht veel weg te hebben van Tilburg-Noord.

Over mannen schrijven is moeilijk genoeg. Vrouwen zijn raadsels, mannen niet veel meer dan hun eigen clichés. En om die nog eens te gaan opschrijven? In Het bamischandaal doet P.F. Thomése een moedige poging. Zoals iedereen weet rekken mannen hun jeugd zo lang mogelijk, met drank, voetbal en achter hun 'knoeperd' - zo heet ie in Tilburg-Noord - aanjagen tot ze voor de bijl gaan. Vroeg of laat is er in ieder mannenleven een Yoko Ono en hebben zijn vrienden het nakijken. Thomése heeft zijn helden neergezet in een reusachtig uitstel van volwassenheid: China. In het Cockroach hotel prevelt hij:

'Sorry mensen, het is altijd een beetje gênant als een auteur uitgebreid gaat liggen neuken in zijn eigen boek, maar het moet even, niks aan te doen, ik kan het gewoon niet tegenhouden. Sommige dingen gebeuren, en in mijn vak heb je dan de pech dat je lezers kunnen meegenieten van jouw particuliere pompbewegingen die onder meer vanwege je bedenkelijke uiterlijk ook nog eens niet de schoonheidsprijs verdienen. Nee, P.F.Thomése en Bernadette van Rooij zijn niet de grootste beauty's, so what? Er staan toch geen plaatjes in dit boek? En tegen overdreven kieskeurige lezers zou ik willen zeggen: ga dan in de tussentijd Duitse porno kijken, verrekte lamlul, en kom terug als je klaar bent. Dan zien we elkaar weer op een schone bladzijde.'

Het Bamischandaal is een boek over mannenvriendschap, met Thomése in een dubbelrol: 'Ik zit er als schrijver in en als personage en die twee zijn niet strikt te scheiden. De schrijver is een backdoorman, heeft iets gluiperigs, achterbaks. Wat ook wel des schrijvers is, geniepig, oneerlijk, niet rechtdoorzee.' En ja, de schrijver maakt misbruik van zijn privileges. Hij schrijft zich toe wat hij wil, seks vooral. Maar zijn straf gloort: zo blijf je nooit one of the boys.

'Kijk, civilisatie kun je zien als een vrouwelijke uitvinding. Civilisatie is bedoeld om mannen te temmen. Maar in dit boek gaat het over het gebied dat mannen zich toe-eigenen, met drinken, voetbal en zomeer, voordat de volwassenheid intreedt. En dat gebeurt, dan komt die vrouw. Volwassenheid is sowieso een vrouwelijke uitvinding. Ik denk dat geen man vanuit zichzelf volwassen zou worden. Door aandrang van de vrouw ziet de man op zeker moment geen andere uitkomst dan de volwassenheid te ondergaan. Dit boek gaat over wat mannen doen als er geen vrouwen in de buurt zijn. Bij de meeste schrijvers leest toch een vrouw mee, over z'n schouder, zoniet werkelijk dan wel figuurlijk. Maar in dit boek heb ik gedaan of het een zaak is van mannen onder mekaar. En dan krijg je dit.'

Vanavond praat ik in De Avonden met P.F.Thomése over Het bamischandaal. Een vunzig, maar ernstig boek. Voor mij, voor hem, zoals ieder boek hem ernst is. Het gesprek is te beluisteren vanaf 21.25 uur, op Radio 6.

Wim Noordhoek is medewerker van De Avonden en publiceert dagelijks op zijn weblog Avondlog.