Het boek is dood, leve het boek!

Tiemen Hiemstra ,

Heb je ook wel eens nachtmerries over lege bibliotheken en kolossale boekverbrandingsovens? En ben je dan een roepende in de woestijn, de enige die het kwaad ziet geschieden, omdat iedereen naar een scherm staart, bezig boze vogels op een toren van varkens af te vuren?

Ik in ieder geval wel, Philip Roth ook. Maar dat blijkt gelukkig heel onterecht. Een Amerikaans onderzoek van The Pew Research Center toont aan dat de Facebook-generatie meer leest dan de volwassenen van nu:

‘Van de jongeren (16 – 29 jaar) had acht op de tien het afgelopen jaar een boek gelezen, tegen zeven op de tien van de volwassenen. Ook waren zij vaker in de bibliotheek te vinden. E-books zullen volgens hen het papieren boek niet verdringen; het is een praktische toevoeging, maar geen substituut.‘

Alessandro Baricco, die in zijn essaybundel De barbaren op akelig overtuigende wijze constateert dat de huidige mens op diepgang is uitgekeken. Philip Roth dus, die zegt dat de roman een uitstervende diersoort is. Het faillissement van (het moederbedrijf) Selexyz, het dreigende faillissement van Rainbow Pockets. Als boekenliefhebber is het tegenwoordig lastig je goede humeur te bewaren.

Natuurlijk zijn er altijd wel mensen die je troosten met de uitleg dat mensen ‘storytelling creatures’ zijn (Salman Rushdie). Of dat boeken een permanente waarde hebben waar de vluchtigheid van het e-boek niet tegenop kan boksen (Jonathan Franzen). Maar de cijfers liegen er niet om, dachten we tot nu toe.

Toegegeven, het onderzoek komt uit Amerika. En toegegeven, ik had ook nog nooit van The Pew Research Center gehoord, maar het is een zeer welkom en verfrissend tegengeluid in de stroom van berichten over de naderende Apocalyps, de totale ‘ontlezing’.

Laat het aanleiding zijn om vraagtekens te zetten bij het eeuwige cultuurpessimisme. Een middel om alle nachtmerries de mond te snoeren en te dromen van grote bibliotheken die tot de nok toe zijn gevuld met boeken, boeken en boeken. En mensen, niet te vergeten, mensen die de boeken lezen.

Een interview op de Amerikaanse radio met Kathryn Zickuhr, zij
leidde het onderzoek.