Steden in boeken

Maurice Woestenburg ,

Google Books Ngram Viewer is een dataproject van Google dat het gebruik van termen of woordcombinaties in boeken kan tonen. Benieuwd welke steden het meest in boeken worden opgevoerd? De grafiek 'Books of Cities' maakt het inzichtelijk.

De tool Google Books Ngram Viewer laat je in miljoenen boeken zoeken die door Google zijn gedigitaliseerd. Niet elke taal is doorzoekbaar. Duits, Hebreeuws, Spaans, Italiaans en Russisch zijn bijvoorbeeld wel in het keuzemenu opgenomen, terwijl de Nederlandse taal vooralsnog ontbreekt. Met de digitalisering van de collectie van de Koninklijke Bibliotheek zal dan niet meer lang op zich laten wachten.

De grafieken laten geen exacte aantallen zien, maar percentages die de aanwezigheid van de zoekterm in de gedigitaliseerde boeken aangeven. Dat levert bij de meeste zoekopdrachten vooral percentages met meerdere nullen achter de komma op, verhoudingen die cijfermatig misschien weinig zeggen, maar door de grafische weergave kun je de pieken en dalen doorgaans prima waarnemen.

Google Books Ngram Viewer stelt je in staat om bepaalde ontwikkelingen en historische feiten grafisch inzichtelijk te maken. Zoals de veranderingen op het gebied van transport of mediumgebruik bijvoorbeeld. Zo toont onderstaande visualisatie het gebruik van de woorden newspaper en online aan, in Engelstalige boeken die tussen 1800 en 2000 zijn gepubliceerd.

Via Explore kwamen we een fraai ontwerp van Edgard Barbosa tegen. De grafisch ontwerper uit Florida maakte gebruik van dezelfde database en ontwierp de grafiek Books of Cities, waarbij hij tien metropolen tegen elkaar afzet: Londen, New York, Rome, Parijs, Chicago, Tokio, Madrid, Peking, Mumbai en Caïro. Het zal geen verrassing zijn dat Londen en New York de meest gebruikte locaties voor Engelstalige boeken zijn. Toch is het interessant om te zien dat Rome door de Victoriaanse literatuur tot 1900 een groot aandeel had en dat steden als Beijing en Mumbai de laatste decennia duidelijk in de lift zitten.

Ook op onderzoek uit? Benieuwd of er over Amsterdam vaker is geschreven dan over Rotterdam? Vul de zoekopdracht in bij Google Books Ngram Viewer.