Wonderlijk Eindhoven

Anna-Sandrijn van Brouwershaven ,

Arno Kantelberg is hoofdredacteur en uitgever van Esquire. En, niet in het minst, Brabander. Het boek ‘Het wonder van Eindhoven’ is daarom een lange, maar aanstekelijke ode aan ‘zijn stad’, waar het surrealisme nooit ver te zoeken is.

In Het wonder van Eindhoven verweeft Arno Kantelberg een stadswandeling met een uitgebreide geschiedenisles. Het vertrekpunt van de wandeling is de Philipsfabriek, want daar begint volgens hem het succesverhaal van Eindhoven. Voor de komst van de familie Philips was de Lichtstad namelijk letterlijk en figuurlijk een donker gat. Het boerenbestaan was armoedig en van industriële revolutie was geen sprake. Ja, brouwerijen, die stonden er natuurlijk wel. Ook was er geen adel om voor wat allure te zorgen. Wat de familie Philips aantrekt in dit barre land? Lage lonen en goede spoorverbindingen.

En zo begint het Philpsimperium dat de Eindhovenaren niet alleen van werk voorziet, maar ook van allerlei andere behoeften zoals behuizing, recreatie en onderwijs. De gebroeders Philips bedenken bijvoorbeeld de eerste kinderbijslag en richten voor diezelfde kinderen een studiefonds op. Niet vreemd als je bedenkt dat de broers verwant zijn aan Karl Marx.

Behalve sociale worden er natuurlijk ook technologische mijlpalen bereikt. Vanuit het Philipsgebouw gaat bijvoorbeeld in 1935 de eerste televisieuitzending de lucht in; secretaresse Bep doet voor de gelegenheid dienst als presentatrice.

En zo kan Kantelberg nog wel even doorgaan over zijn stad. Zijn lofzang op Eindhoven is lang, maar aanstekelijk. Uit de meest onverwachte hoeken tovert hij beroemde Eindhovenaren tevoorschijn. Zo speelde George Harrison zijn eerste akkoorden op een gitaar vervaardigd in Valkenswaard - een echte Egmond. Maar ook de eerste rock- en punkband komen er vandaan. Het eerste muziektijdschrift. En iets heel anders: de beste frietzaak.

Tegenstellingen zijn er namelijk genoeg in de surrealistische Lichtstad, schrijft Kantelberg. Eindhoven blijft dorp en stad tegelijk, hoeveel internationale faam het ook verzamelt. Ontwerpers opgeleid aan de Design Academy gaan namelijk de hele wereld over, terwijl men in 'Lampegat' nietsvermoedend aansluit in de polonaise. Want met carnaval mag het: de rest van het jaar geldt vooral ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’.

Arno Kantelberg was vandaag te gast bij Brands met Boeken (samen met Jeroen Wielaert) om te praten over zijn boek Het wonder van Eindhoven. Ook vindt er op 15 & 16 februari een gelijknamig festival plaats in Paradiso, Amsterdam. Kijk voor meer info op de website van het festival.