'Voorzichtig en gedwee'

Jeroen van Kan ,

Zitting nemen in de jury van een literaire prijs is een kans bij uitstek om lucht te geven aan je cultuurpessimistische overwegingen. De jury van de BNG Literatuurprijs is geen uitzondering. De kwaliteit van de inzendingen was mager, maar vooruit, we hebben er vier weten te vinden die er mee door kunnen...

De jonge Nederlandse schrijvers, waarvoor de prijs is bedoeld, krijgen er behoorlijk van langs van de jury. ‘Opvallend vaak was de blik naar binnen gericht; op de kleine beschermde wereld van de personages en hun dikwijls prille gevoelsleven', laat de jury weten. Indien mogelijk zouden ze Gerard Reve de Reina Prinsen Geerligs Prijs het liefst postuum hebben ontnomen, zo lijkt het. Dit jaar vielen ‘de kwaliteit en de durf van de inzendingen’ zeer tegen. De oogst maakte ‘een voorzichtige en gedweeë indruk.’ Nee, dat lag niet alleen aan de schrijvers, maar ergens anders aan. Voor de vorm bevat de volgende zin een vraagteken, maar die staat daar behoorlijjk retorisch te wezen: ‘Kwamen grotere visioenen nauwelijks over het voetlicht doordat ook uitgevers in tijden van crises op safe spelen en derhalve nalaten met lef te investeren?’

 
Grote visioenen ontbraken dus, in dat proza van schrijvers die bij voorkeur hun eigen navel onderzochten. Wonderlijk uitgangspunt, dat literatuur grootse visioenen moet bevatten en zich verre moet houden van de onmiddellijke omgeving van de schrijver. Wonderlijk ook om het vermeende gebrek aan kwaliteit in de schoenen van de uitgevers te schuiven. Maar goed, er is een lijstje. Van vier. Meer goede boeken kon de jury echt niet vinden. Genomineerd zijn Auke Hulst (1975) met Kinderen van het ruige land, Joost Vandecasteele (1979) met Massa, Annelies Verbeke (1976) met Veronderstellingen en Christiaan Weijts (1976) met Euforie.
 
Over deze vier boeken is de jury, bestaande uit Marja van der Tas, Han Ceelen, Daniëlle Serdijn, Jeroen Vullings en Ward Wijndelts, wel tevreden. ‘Hun werk prikkelt, zindert, gromt en laat zo nu en dan de tanden zien.’ Een goede verstaander weet dan al welke schrijver 7 februari 15 duizend euro kan bijschrijven op zijn/haar spaarrekening.
 
De Avonden sprak met Dries Muus over de nominaties voor de BNG-prijs, recensent van HP/De Tijd en bovendien schrijvend aan zijn debuutroman.