Rode motivatie

Anna-Sandrijn van Brouwershaven ,

In ‘Het geluk van links’ vertelt voormalig politiek adviseur Tom Pauka openlijk over zijn werk in de schaduw van PVDA-politici. Maar ook over een boksertje zonder diploma dat terecht kwam tussen ‘onssoortmensen’.

Tom Pauka was jarenlang politiek adviseur van verschillende PVDA-kopstukken. Hij stond in de schaduw van Den Uyl en schreef aan het manifest van Nieuw Links samen met onder anderen Marcel van Dam en André van der Louw. In zijn boek Het geluk van links beschrijft Pauka de belangrijkste gebeurtenissen uit zijn carrière. Daarvoor doet hij twee dingen die een adviseur absoluut niet mag: vertellen wat er in de achterkamers gebeurt en daarover een mening geven. Niet vanwege frustratie of sensatie, maar omdat hij ons de politiek wil uitleggen zoals hij die jarenlang ervaren heeft.

Alleen als het relevant is, citeert Pauka een vertrouwelijk gesprek. En om het nog extra te legitimeren, laat hij ons zien wat hij dacht, hoe hij reageerde en vooral: waarom. Iedere adviseur heeft volgens hem namelijk een beginsel, een reden voor zijn betrokkenheid bij een partij. Pauka weet inmiddels goed waar zijn ‘rode’ motivaties vandaan komen: hij vertelt over zijn jeugd als probleemjongere zonder diploma, een werker in de lederwarenfabriek die bijna professioneel bokser was geworden, maar eindigde als journalist en adviseur.

Die achtergrond, schrijft Pauka, zorgde er namelijk voor dat hij een belangrijke groep mensen heeft leren begrijpen: de verongelijkten, de mensen die zichzelf achtergesteld voelen ten opzichte van de bevoorrechte elite. Burgers die de hoop op een rechtvaardige samenleving opgegeven hebben en zodoende permanent cynisch en achterdochtig zijn. Zijn vader was er zo één, schrijft Pauka. Toch lazen ze thuis het Parool: hoogverraad volgens de jongens van de lederwarenfabriek, want dan had je ‘kapsones’. Als jong ventje werd hij daarom regelmatig door zijn vrienden in elkaar getimmerd.

Later kwam Pauka terecht tussen de groep die hij onssoortmensen noemt: de andere kant van het verhaal, de mensen met het ‘dik-voor-mekaargevoel’. Beide werelden kent hij en wil hij met elkaar verbinden. Deze persoonlijke motivatie loopt dan ook door zijn boek en zijn carrière heen: als een niet-zo-figuurlijke rode draad.

Tom Pauka was vandaag te gast bij Brands met Boeken (radio 1) om over Het geluk van links te praten. 

Het campagneteam van de PVDA in 1994. Van links naar rechts Tom Pauka, Jacques Wallage, Felix Rottenberg, Dig Istha en Wim Kok.