Boeken op locatie #1

Nikki Dekker & Saskia Veen ,

Tastoes grote literatuurquiz

Het kleine café op de Zadelstraat in Utrecht is tot de nok toe gevuld met vrolijke twintigers en dertigers. Te gast is Thomas Heerma van Voss, schrijver van De allestafel (2009) en Stern (2013). De quiz bestaat uit drie rondes: één met vragen over zijn voor- en afkeuren, en twee ‘algemene’ rondes.

Saskia zegt:

 
Sfeer: knus.
Moeilijkheidsgraad: hoog.
Publiek: meisjes met lippenstift, studenten Nederlands en literatuurwetenschap, redacteuren, journalisten, liefhebbers, hele gewone slimme mensen. 
 
Tastoes Grote Literatuurquiz, dat is voor veel boekenliefhebbers uit Utrecht elke maand vaste prik. En dat is niet onopgemerkt gebleven. Toen ik zondag binnenkwam voelde ik even een vleugje paniek: alle zitplaatsen waren bezet en ik dacht dat ik onverrichter zake naar huis zou moeten. Gelukkig konden mijn teamgenoten en ik ons nog staand in een hoekje bij de bar wurmen. 

Wat is het geheim achter dit succes? Hoewel eerdere edities gezellig waren, is het pas echt druk geworden sinds er auteurs worden uitgenodigd voor deze avond, georganiseerd door ‘droomkoppel Merel en Frank’ (citaat: website Thomas Heerma van Voss). De auteur geeft zijn voorkeuren door (deze keer: o.a. Saramago en Kafka), boeken die hij altijd nog wilde lezen (Bonita Avenue) en auteurs die hij overschat vindt (Haruki Murakami). Merel en Frank verzinnen hier gemene vragen omheen en na afloop van elke ronde is er een interview met de auteur. Frank maakt af en toe een grapje en omdat er veel slimme mensen in een ruimte zijn waar je je al gauw op je gemak voelt, roept het publiek van tijd tot tijd wat bijdehante opmerkingen. 

Hoe voelt dat voor de auteur? Volgens Ronald Giphart, vorige keer te gast, ‘als een koe bij een quiz voor keurslagers’. Nu begrijp ik die uitspraak van hem erg goed, want vorige editie werd er ook nog een Giphart-verzamelaar (Hans Gaarlandt) uitgenodigd, die dolblij vertelde dat hij een druppel bloed van de auteur had laten signeren die hij bewaarde als een trofee. Van Thomas Heerma van Voss bestaan er denk ik nog niet zo veel verzamelaars. Komt vast nog wel een keer, aangezien hij nu met zijn 23 jaar al  'een van de nieuwe Grote Drie' genoemd wordt.

Op zondagavond zit je anders toch maar te eh, lezen en de quiz is een goede manier om als literatuurliefhebber met beide benen op de grond te blijven: als je voor de avond denkt dat je veel van boeken weet, dan denk je na de avond dat je nog veel - erg veel - te leren hebt.

Nikki zegt:

Sfeer: toch wel wat te druk (we zetelen ons in het gangpad, op een minuscuul krukje).
Moeilijkheidsgraad: voor gevorderden.
Publiek: alleen maar leuke mensen.


Alleen maar leuke mensen? Hoe kun je dat nou weten? Nou, je leert elkaar snel kennen wanneer je je arm niet uit kan strekken zonder een andere boekenwurm voor het hoofd te slaan. Gezellig wel, want hoewel iedereen bloedfanatiek is, durven ze ook hun schouders op te halen en te lachen wanneer quizmaster Frank weer een onmogelijk schrijversnaamcryptogram heeft verzonnen. Neem nou:

‘Een ziek Brits vogeltje.’
‘Een Amsterdammer die zegt dat Boogerd Furtado heeft gekend.’
‘Dit roept iemand die zijn hond naar Søren Lerby heeft vernoemd om hem te kalmeren.’ (Wie dit raadsel op kan lossen, is rijp voor therapie, aldus Frank.)

Presentatrice Merel probeert het goed te praten: ‘Frank heeft inmiddels al 200 cryptogrammen gemaakt, hè? Hij moet ze steeds verder zoeken.’ Gelukkig zijn er ook rechttoe-rechtaanvragen over de opera uit Enquist’s Contrapunt, het nieuwe project van Jennifer Egan en de vraag of Vuijsje eigenlijk nog iets heeft geschreven na Alleen maar nette mensen. En dan heb ik het nog niet eens over de samenvatting van scholieren.com, waarbij je het boek moet raden.

Als Heerma van Voss aangeeft Murakami overschat te vinden, verdedigt een van de quizzers de Japanse bestsellerauteur, waarop een discussie ontstaat over de vraag of Murakami in het Engels beter is (en schreef hij niet sowieso in het Engels)? De lat ligt hoog, en dat komt de sfeer ten goede. In het hele café is één speler te vinden (natuurlijk iemand uit het winnende team) die (een deel van) Musil’s Man zonder eigenschappen heeft gelezen.
Frank: ‘En, was het goed?’
De Verrukkelijke God: ‘Je moet er wel even voor gaan zitten.’
Iemand uit het publiek: ‘Ik heb gehoord dat hij veel beter is in het Japans!’

Een melige boel dus, maar ook interessant dankzij de gastschrijver, die zich in de antwoordronde laat interviewen over zijn literaire voorkeuren en ideeën. Helaas is Thomas Heerma van Voss nog iets te teruggetrokken (is het zijn leeftijd? verlegenheid? onzekerheid?) om hier uit te blinken. Veel verder dan: ‘Ik vond het een goed boek, het las lekker door’ komt hij doorgaans niet. Desondanks geeft hij nu en dan bijzonder treffende antwoorden.

Frank: ‘Wat vond je van deze avond, Thomas?’
Thomas: ‘Veel mensen.’

Schrijversnamencryptogramantwoorden

  • Robert Musil
  • Michael Connelly
  • Arthurt Koestler


De top 5 van de avond

  1. De vurrukkullukke goden: 82 punten
  2. Joe Cruiseship: 65,5 punt
  3. De Redactie: 61 punten
  4. Bij gebrek aan beter: 60,5 punt
  5. Aag & Bet: 57 punten

De volgende editie van Tastoes Grote Literatuurquiz is op zaterdag 1 februari. Te gast zijn dan Renee van Marissing, Arjen Van Veelen en Bert Wagendorp.

Thomas Heerma van Voss

Merel berekent de eindscores