kritiek op hongaarse overheid via opera

De wereldberoemde Hongaarse componist en dirigent Ivan Fischer componeerde een opera waarin hij stevige kritiek levert op het groeiende antisemitisme in zijn vaderland, Hongarije. Fischer, regelmatig gast dirigent voor het Nederlandse Concertgebouworkest, geeft zondagavond live in Bureau Buitenland uitleg hierover. Wat is zijn boodschap aan Boedapest?

Fischer is oprichter en artistiek leider van het Budapest Festival Orchestra. Dat gerenommeerde Hongaarse kunstenaars, musici en artiesten in Hongarije kritiek uiten op de regering via de kunsten is nieuw.

Op 13 oktober ging in Budapest zijn eerste eigen opera in première, ‘The Red Heifer’. Het is een aanklacht tegen het groeiende antisemitisme in Hongarije. Het verhaal is gebaseerd op een bloedvete uit 1882 toen de Hongaarse Joden werden beschuldigd van de moord op een christelijk meisje. Onterecht, bleek later.

Fischer zei in een interview dat hij al langer het idee had om een opera te schrijven rond dit incident, maar dat de groeiende populariteit van (extreem)rechtse partijen de uitvoering ervan hebben versneld.

Bureau Buitenland 
zondag, Radio 1, 19.00-20.00 uur

Premier Viktor Orban (je kan hem volgen via facebook, mits je Hongaars kan lezen) krijgt steeds vaker kritiek op de manier waarop hij het land bestuurt. Begin oktober gingen nog 50.000 mensen de straat op om te demonstreren tegen de bezuinigen en inperking van vakbondsrechten. De dag was omgedoopt tot "D-day", om symbolisch uiting te geven aan "het begin van het einde van het dictatoriale regime" van premier Viktor Orbán.

Viktor Orbán is sinds 2010 aan de macht. In de jaren 90 gaf hij ook al leiding, toen aan een liberale en gematigde regering. Critici zeggen dat hij zich de laatste jaren ontpopt tot een autocraat. Hij perkte de vrijheid in van bijvoorbeeld de pers, en verstevigde zijn greep op de wetgevende macht.
Zijn partij heeft tweederde van de zetels in het parlement en heeft steun van de extreemrechtse partij Jobbik.

Hongarije trad in 2004 toe tot de Europese Unie. Die hebben zware kritiek op de manier waarop Orban de laatste jaren bepaalde grondrechten indamt. Deze zomer kwam daar een rapport over. Orban reageerde furieus op de kritiek van Brussel.

Fischer is regelmatig gast bij het Nederlandse Concertgebouworkest. Hij spreekt vloeiend Nederlands.