2Doc

coach zoran and his african tigers

Het geboorteverhaal van het nieuwe land Zuid-Soedan wordt verteld aan de hand van het voetbalteam en zijn ambitieuze coach.

Gülhan Demirci,

------------------------------------
2Doc: Coach Zoran and His African Tigers
donderdag 17 juli, 23.45-0.48 uur op Nederland 2

------------------------------------ 
tekst: Gülhan Demirci

Zoran en zijn Afrikaanse tijgers. Afrikaanse tijgers? Tja, wij hebben het niet verzonnen.

Een geboorte heeft iets hoopvols. Ze biedt de belofte van een frisse start en de hoop op een mooie toekomst. En dat geldt al helemaal voor de geboorte van een natie. Sinds juli 2011 is de wereld een land rijker; de Republiek van Zuid-Soedan. Na decennia van burgeroorlog en miljoenen doden koos de bevolking met overweldigende meerderheid voor afscheiding van het noorden.

Voor de documentaire Zoran and his African Tigers (2013) reisde de Britse documentairemaker Sam Benstead af naar het jongste land ter wereld om deze heugelijke gebeurtenis vast te leggen. Benstead: ‘Je maakt niet elke dag de geboorte van een land mee. Ik wilde graag iets filmen waarin het ontstaan van zo’n land zich uitdrukt. Maar het is nogal moeilijk om het ontstaan van een nieuwe natie te filmen. Als de ceremonie en rituelen achter de rug zijn, is van verdere ontwikkelingen eigenlijk weinig te zien. Je hebt iets nodig waarmee je de kijker aan de hand kan nemen.’

Naast rituelen, een vlag en een nieuw Engelstalig volkslied kreeg Zuid-Soedan ook een nieuw nationaal voetbalteam. Dat bleek voor Benstead een uitstekende kapstok om de ontwikkelingen van het prille land aan op te hangen. En dan word je als filmmaker ook nog zo’n geweldig personage als coach Zoran Djordevic in de schoot geworpen. Zoran is een soort Guus Hiddink van de arme landen.

Als bondscoach van Bangladesh won hij de Zuid-Aziatische Spelen in 2010. Hij behaalde clubsuccessen in India en ontving daarvoor zelfs felicitaties van FIFA-voorzitter Sepp Blatter. Hij was ook bondscoach van Soedan toen het nog één was. Zoran is doortastend, ambitieus, emotioneel, maar ook grof en weinig diplomatiek. Voor hem is voetbal het allerbelangrijkste en het resultaat staat voorop.

Om dit te illustreren vertelt Benstead dat Zoran als coach van (het overwegend islamitische) Soedan te horen kreeg dat hij geen christelijke spelers mocht opstellen. Hij weigerde, want goede spelers stel je nu eenmaal op. Punt. Aanbevolen door de christelijke spelers van destijds wordt Zoran vol enthousiasme door de nationale voetbalbond van Zuid-Soedan binnengehaald. ‘We gaan ons kwalificeren voor Rio,’ roept de geïnspireerde Zoran en doopt zijn team ‘De Afrikaanse Tijgers’.

Naast onvoorwaardelijke liefde heeft een nieuw team (en land) ook geld nodig en aanvankelijk lijken beide volop aanwezig. Maar de eerste schreden van de nieuwe natie op het wereldtoneel verlopen moeizamer dan men in de euforie van het begin verwachtte. Door het oplaaien van de strijd om olie en macht wordt de geldkraan snel dichtgedraaid. De ‘onconventionele’ houding van Zoran zorgt voor een botsing van ego’s en de aanvankelijke liefde en steun van de voetbalbond verdwijnt als sneeuw voor de zon. De hoop ebt weg en de bittere realiteit is dat zowel het nationale team als de natie moeten vechten voor hun voortbestaan.