2Doc, 23.00 uur NPO2

Van wie is dino?

Documentaire over de juridische strijd rond het grootste complete geraamte van een T-Rex ooit gevonden. Wie mag hem mee naar huis nemen?

Jurgen Tiekstra,

------------------------------------
2Doc: Dinosaur 13
NPO 2, 23.00-23.55 UUR
-------------------------------------

In het Field Museum in Chicago staat sinds 2000 een skelet van een Tyrannosaurus Rex dat boven de bezoekers van het natuurhistorische museum uittorent: het is ruim 3,5 meter hoog en een kleine dertien meter lang. Een afgietsel van dit compleetste T-Rex-geraamte dat ooit is gevonden en de meisjesnaam ‘Sue’ meekreeg, reist al jaren de hele wereld rond: van Japan tot Nieuw-Zeeland en van Spanje tot Puerto Rico.

Een jaar geleden ging de documentaire Dinosaur 13 in première, die de controverse reconstrueert die rond het skelet ontstond nadat het in 1990 in South-Dakota werd opgegraven door een paar commerciële paleontologen. Filmmaker Todd Miller kiest volledig voor het perspectief van deze fossielenjagers, afkomstig uit het stadje Hill City.

Hoofdpersoon is Peter Larson, de baas van het plaatselijke fossielenmuseum Black Hills Institute. Haast per toeval stuitten hij en zijn mede-onderzoekers in een steengroeve op de imposante beenderen van het miljoenen jaren oude dier. Ze deden er twee weken over om het uit te graven en overhandigden de landeigenaar een cheque van vijfduizend euro.

Maar daarna ontstond een juridische strijd. De T-Rex was gevonden op land dat werd betwist door zowel de Cheyenne River Sioux als de landelijke overheid. Bovendien beweerde de landeigenaar dat hij het geraamte helemaal niet verkocht had. Het dispuut eindigde ermee dat twee jaar later de fbi een inval deed in het Black Hills Institute en onder begeleiding van de National Guard alle botten meenam.

Op dit punt ontwikkelt de documentaire zich tot een archetypische vertelling over de kleine, goedwillende man die een tot mislukken gedoemde strijd aangaat met grote, anonieme machten: de fbi, het rechtssysteem en de federale overheid.

Jammer dat regisseur Todd Miller niemand uit die hoek aan het woord laat komen, net zomin als een vertegenwoordiger van de Sioux of de landeigenaar zelf, die het geraamte uiteindelijk voor ruim acht miljoen dollar verkocht aan het Field Museum.

Imposant blijven de beelden van de uitgraving, door de paleontologen zelf gefilmd, waaronder het moment dat de reusachtige schedel van de T-Rex bloot komt te liggen.