van dis in Jeruzalem

'Ik wil mijzelf vooral "ontkooien". Buiten mijn vertrouwde sociale kring stappen,' zei Adriaan van Dis over zijn nieuwe televisieproject. Maar het gaat niet door.

Adriaan van Dis

De geplande documentairereeks over Israël, die Adriaan van Dis samen met regisseur Hans Pool voor de VPRO zou maken, gaat niet door. Dat maakte de schrijver bekend in het programma Vijf jaar later van Jeroen Pauw.

Na een jaar lezen en studeren en intensieve contacten is Adriaan van Dis tot het inzicht gekomen dat hij met het plan om een half jaar in Jeruzalem te gaan wonen niets nieuws of verrassends kan toevoegen. Bovendien vindt hij het geestelijke klimaat dermate gepolariseerd dat er geen plaats meer is voor ironie, zelfspot en relativering.

Het plan was als volgt: Adriaan van Dis vestigt zich midden 2016 voor de VPRO in Jeruzalem, Israël. Hij zal er ruim zes maanden wonen in een bescheiden appartement tussen de oude en de nieuwe stad en onderzoeken hoe het is om daar te leven en te werken.

'Ik wil mijzelf vooral "ontkooien". Buiten mijn vertrouwde sociale kring stappen,' zegt Van Dis over zijn nieuwe televisieproject. 'Ik zal luisteren naar zinnige liberalen die mij het lastige Israël uitleggen, maar ook aankloppen bij orthodoxen, Russische immigranten en bevlogen Amerikaanse joden die zich op de Westbank en Golanhoogten vestigen, of bij Fransen die hun land verlieten omdat ze zich bedreigd voelen door geradicaliseerde jongeren uit de buitenwijken. Uiteraard zoek ik ook contact met in Israël wonende Arabische minderheden.'

Van Dis zal het land uitgebreid bereizen en zo zijn betrokkenheid onderzoeken. Waar komt zijn band met Israël vandaan? Wat doet wonen in een bedreigd land met hooggestemde idealen? 'Het zijn gevoelens die ik deel met een generatie en die bepalend zijn voor de dubbelzinnige houding van het westen. Meten we het land met twee maten? Waarom volgen we Israël kritischer dan Saoedi-Arabië? Afwijzen is makkelijk. Inleven, daar gaat het om.'