nieuwe site?

Filmmaker in Irak

Iraq: War, Love, God and Madness

Radha Ramdhan ,

Hoe maak je een speelfilm in naoorlogs Irak? Themakanaal NPO Doc zendt de documentaire Iraq: War, Love, God and Madness uit, een 'zelfportret' van filmmaker Mohamed al-Daradji.

Met dezelfde letters kun je in het Arabisch de woorden ‘oorlog’, ‘liefde’ en ‘god’ vormen. Een bizarre woordspeling, als je naar de betekenis van die woorden kijkt. In de documentaire Iraq: War, Love, God & Madness (2011) geeft filmmaker Mohamed al- Daradji een extra dimensie aan dit Arabische anagram.

Want hoe ziet een land, zijn geliefde geboorteland, er na de invasie van de Amerikanen in 2003 uit? Hoopvol vertrok al-Daradji, die in Nederland studeerde, werkte en er productiefilmhuis Human Films NL oprichtte, in 2004 naar Bagdad. Al -Daradji was van plan om zijn eerste fictiefilm Ahlaam (‘Dromen’), de tweede fictiefilm überhaupt gemaakt in Irak na de val van Saddam Hoessein, te realiseren. Maar de optimist trof een totaal verscheurd en chaotisch thuisland aan: acteurs en actrices die het werk te gevaarlijk of de scènes te provocerend vonden, collega’s die doorgedraaid of getraumatiseerd waren door het regiem van Saddam of door de huidige machthebbers, en een minister van cultuur die de veiligheid van de filmmaker en zijn crew niet kon garanderen, met afschuwelijke gevolgen.

Desondanks kwam de film er. In 2006 was Ahlaam af, maar de waanzinnige weg ernaartoe legde al-Daradji vast in zijn ‘zelfportret’ Iraq: War , Love, God & Madness, dat NPO Doc (voorheen HollandDoc24) uitzendt als hekkensluiter van de lange themareeks met de slogan ‘Bekijk de wereld met andere ogen’. We belden al-Daradji in Bagdad.

Waarom zit je momenteel in Bagdad?
'Het nationale theater in Bagdad organiseerde onlangs de landelijke première van mijn laatste speelfilm In the Sands of Babylon. De film werd vertoond als ode aan de slachtoffers die in 1991 in opstand kwamen tegen Saddam en het Ba’ath regiem. Meer dan 100.000 mensen zijn, als gevolg hiervan en van andere wreedheden die het regime beging, verdwenen. In de film breng ik niet eerder belichte verhalen over deze gebeurtenissen in beeld.'

Hoe zie je de toekomst van Irak?
'Jarenlang leefden we onder het repressieve en tirannieke juk van een dictator. Het regime sleepte ons oorlogen in, met een Amerikaanse interventie en sektarisch geweld als gevolg. Democratie is een nieuw concept voor een land met zo’n geschiedenis. Het is nu al zo lang zo onrustig, het democratische proces heeft tijd nodig. Ik hoop dat het een kans krijgt om zich te ontwikkelen, want dat zou een gewenst middel zijn tegen zoveel problemen in het land. Ik denk dat je de situatie kunt vergelijken met Duitsland na de Tweede Wereldoorlog.’

Iraq: War, Love, God and Madness is o.a. dinsdag om 22.57 uur te zien op themakanaal NPO Doc.