Hoe geloofwaardig is de nieuwe serie Brussel?

Het oordeel van EU-watcher Joop Hazenberg

, Angela van der Elst

Sinds 20 januari is bij KPN Presenteert de ambitieuze tiendelige dramaserie Brussel te zien, geschreven door Leon de Winter. EU-watcher Joop Hazenberg, die in 2013 naar de Belgische hoofdstad verhuisde, zag alvast een paar afleveringen.

Brussel

Vond u het verheugend nieuws, een dramaserie met de titel Brussel?
Joop Hazenberg (38): ‘Zeker, ik was er erg benieuwd naar en had er hier ook al over gehoord, men zei dat er een eu-variant van de politieke Netflix-productie House of Cards aankwam. Er wordt in Nederland al heel lang geprobeerd om onder andere op televisie aandacht te besteden aan Europa, maar mensen schakelen massaal weg wanneer het onderwerp voorbijkomt. In Europese geschiedenis is men wel geïnteresseerd, niet in de Europese Unie; dit zou een interessante manier kunnen zijn om er toch enigszins over te informeren.’

Leon de Winter heeft een verhaal geconstrueerd waarin zeer verschillende personages om uiteenlopende redenen in de Belgische, en onofficiële Europese, hoofdstad terechtkomen. Een deel van hun bevindingen – geregisseerd door Arno Dierickx (Russen, Overspel) – speelt zich af in de wereld van de Europese Unie. Wat vindt u van de weergave daarvan?
‘De Europese Commissie en het Europees Parlement komen zijdelings aan bod, het gaat eigenlijk meer over geopolitiek en het bedrijfsleven, en persoonlijke verhoudingen, met Brussel als ontmoetingsplek. De verbinding tussen nationale en Europese politiek komt wel duidelijk voorbij, het feit dat je als minister in Nederland niet kunt negeren wat er in Brussel gebeurt. Die plaatsnaam is gaande de jaren een soort synoniem voor de EU geworden. En we zien inderdaad regelmatig de wijk waarin de hoofdgebouwen gevestigd zijn, aan de brede boulevards; grote façades met spiegelend glas waar zich het werk en leven van de mensen in de eurobubble afspeelt. Zoiets als de zogenoemde kaasstolp waaronder zich het politieke leven in Den Haag, waar ik ook heb gewerkt, bevindt, alleen dan op een veel grotere schaal, en kleurrijker en dynamischer; in Brussel is het één grote kongsi waar voortdurend wordt gedeald. Wat je niet echt terugziet, is dat hier altijd overal veel mensen zijn – voor vergaderingen, op conferenties, en er lopen alleen al 800 journalisten rond –; in de serie is het allemaal heel verstild.'

'Wat ik mooi vind aan de cinematografie is dat de grotty sfeer van Brussel in beeld komt; de verdeling in arm en rijk, het verslonsde, de chaos van de architectuur, klein tussen groot, rommelige straten. Het is ook goed dat de Molenbeek-kant getoond wordt, aan de hand van de verhaallijn van een radicaliserende jongen; een plek waar je nooit komt wanneer je in de Europese wijk werkt. Want Brussel is een stad zonder samenhang die uit allemaal eilanden bestaat; wanneer ik van het historische Flageyplein, waar ik woon, in vijf minuten naar de Europese instellingen fiets, ben ik in een totaal andere wereld; iets wat deze plaats enorm typeert. Om de hoek van het Europees Parlement kun je bier drinken in een bar die al dertig jaar niet onderhouden wordt, even verderop is de grandeur weer overweldigend.’

‘Totaal ongeloofwaardig is de kleding die een van de parlementsleden draagt, een blouse met bloemen, dat zie je hier echt niet’

Joop Hazenberg

Alexander Lazarev in Brussel

De serie toont kantoorvertrekken zo groot als balzalen met origineel miljoenenwerk van schilder Modigliani aan de muur. Hoe realistisch is dat?‘Brussel is natuurlijk een Franse stad, waar men veel waarde hecht aan status, maar zoiets is mij totaal onbekend. Misschien hebben mensen hier wat meer ruimte dan in een Nederlandse ministerskamer; er staat vaak een grote vergadertafel en een fauteuil, maar daar blijft het bij. Er komen verder aardig wat clichés voorbij, zoals het vele drinken, van dure whisky bijvoorbeeld, maar het gaat er hier een stuk zakelijker en professioneler aan toe. Ook zit in sommige scènes een sfeer van ouwe-jongens-krentenbrood die misschien past bij hoe het vroeger in Europa was of in het Haagse Statenkwartier, maar die zeker niet de dagelijkse gang van zaken in het Brussel van nu weergeeft. Totaal ongeloofwaardig is de kleding die een van de parlementsleden draagt, een blouse met bloemen, dat zie je hier echt niet. Zelfs de progressiefste mensen zijn conservatief gekleed. En ik heb ook nog nooit iemand zien hardlopen met een auto met chauffeur in de buurt, daar is Brussel te gemoedelijk voor. Ondanks de terroristische aanslagen die vorig jaar maart plaatsvonden, naar ik begreep kort nadat de opnameperiode voor de serie was begonnen.’

Heeft u tips voor een eventueel vervolg?
‘Ik zou meer van het politieke theater naar voren laten komen, de grote mediamomenten, de vele conferenties; in Brussel zien we vooral wat er, fictief gedacht, achter de schermen gebeurt, maar niet hoe het Europees Parlement werkelijk werkt. Op een gegeven moment in de serie wordt er iemand heel boos als iets niet doorgaat, maar men speelt hier nooit zo op de man; veel meer op de bal. Het spel is dermate complex dat niks op zoiets individueels aankomt.’   

Brussel is te zien op KPN Presenteert (on demand of elke zaterdag, 22.00-22.45 uur)