filmjaar 2016

Italiaanse documentaire wint Gouden Leeuw op Venetië

Uitkomst verrast regisseur en critici

De eerste documentaire die ooit de Gouden Leeuw binnen weet te slepen, en bijna niemand had ervan gehoord: Sacro GRA van Gianfranco Rosi is een verrassende winnaar op de 70ste editie van het filmfestival van Venetië.

De meeste critici hadden het festival in de Italiaanse stad donderdag al verlaten om richting Toronto te trekken, waardoor de première grotendeels over het hoofd gezien werd. Maar niet door regisseur en juryvoorzitter Bernardo Bertolucci, die zei dat Sacro GRA precies de film was waar hij naar uitkeek: ‘een verrassende film.’

Die grote verrassing is slechts het vierde werk van de 56-jarige Rosi, na Boatman, Below Sea Level en El sicario, Room 164. Alle drie de documentaires wisten prestigieuze prijzen binnen te slepen, maar deze Gouden Leeuw is veruit de belangrijkste. Rosi was dan ook verbijsterd na zijn overwinning zaterdag. ‘Ik heb nooit kunnen verwachten dat ik zo’n belangrijke prijs kon winnen met een documentaire,’ zei hij. ‘Het is werkelijk een moedige daad; er is een barrière doorbroken. Eindelijk worden documentaires even serieus genomen als fictiefilms.’ De winst bewijst volgens hem dat ook documentaires cinema zijn.

Rosi’s film draait om het leven van bewoners aan de Romeinse ringweg, de Grande Raccordo Anulare. Hij volgde twee jaar lang individuen zo divers als ambulancemedewerkers , graven, botanisten en vissers, mensen aan wie hij de prijs opdraagt. ‘Deze mensen hebben mij toegestaan hun leven binnen te treden. Sommigen van hen zijn onvrijwillig en onwetend helden binnen een verhaal geworden.’

De laatste Italiaanse film die de Gouden Leeuw in ontvangst mocht nemen was Cosi Ridevano van Gianni Amelio. Dit was vijftien jaar geleden, in 1998. Ook dit jaar was Amelio genomineerd, met zijn film L’Intrepido, maar hij haalde niks binnen.

De Zilveren Leeuw, de onderscheiding voor beste regie, ging dit jaar naar de Griek Alexandro Avranas, voor zijn drama Miss Violence, over een vader die zijn kinderen de prostitutie in helpt om aan geld te komen. Voor zijn rol als de vader ontving Themis Panou de prijs voor beste acteur.

Emma Dante’s Via Castellane Bandiera leverde de 82-jarige hoofdrolspeelster Elena Cotta de prijs voor beste actrice op. De Britten Steve Coogan en Jeff Pope schreven volgens de jury het beste scenario, voor de film Philomena van Stephen Frears.

De grote juryprijs ging naar Tsai Ming-liang’s Jiaoyou, een film over een arm gezin in Taiwan. De Chinese regisseur heeft aangegeven dat dit één van zijn laatste films is. Na twintig jaar maakt hij plannen om te stoppen.