nieuwe site?

Onthullingen op de zeebodem

Solid Sea ontrafelt de verzwegen ramp met een vluchtelingenboot in de Middellandse Zee

Fred Hermsen ,

Solid Sea is een project van de Milanese kunstenaarsgoep Multiplicity dat zich bezighoudt met het onderzoeken van de Middellandse Zee als vehikel van individuen en mensenstromen in een tijd waarin Europa een periode van onzekerheid doormaakt, grenzen en evenwichten wankelen. Multiplicity doet dit aan de hand van case studies, en de eerste van die studies is een videoinstallatie die wordt getoond in het Nederlands Fotomuseum.

In twee ruimtes documenteert Multiplicity de fatale afloop van de reis van de Yiohan, een schip dat rond Kerstmis 1996 bijna 400 illegale immigranten uit India, Sri Lanka en Pakistan bracht tot 19 mijl voor de kust van het Siciliaanse plaatsje Portopalo. Na het overzetten van de vluchtelingen op een houten vissersboot botste deze met de Yiohan en zonk. Ondanks de verhalen van de weinige overlevenden, zelfs ondanks de menselijke resten die belandden in Siciliaans vissersnetten, ontkenden alle autoriteiten jarenlang dat deze tragedie kon hebben plaatsgevonden. De vasthoudendheid van een Italiaanse krant , die het wrak wist te lokaliseren en te filmen met een onderwatercamera, leidde uiteindelijk tot de erkenning van het drama.

Dit is het grote verhaal dat langzaam over twee monitoren loopt, terwijl op de achtergrond levensgroot een satellietbeeld van de Mediterranée en onheilspellende opnamen van de zeebodem worden vertoond. In de tweede ruimte worden de kleine verhalen verteld: een kring van monitoren toont getuigenissen van betrokkenen: overlevenden, nabestaanden, vissers, autoriteiten, journalisten en anderen. Het is een veelstemmig koor van invalshoeken, een groep betrokkenen die allen tegelijk om je aandacht vragen, en op een indringende manier alle facetten van de ramp bij Portopalo overbrengen.

Dit is de nieuwe betrokken kunst die de feiten en het engagement zoekt, die de postmoderne ironie heeft afgeschud, die indruk maakt met het verhaal dat zij vertelt. Kunst als onderzoeksdocumentaire, of omgekeerd, dat doet er niet toe. Kunst die niet alleen indruk maakt, maar ook een verschil kan maken.

Solid Sea is een onderdeel van het [based upon] TRUE STORIES programma van het Roterdams filmfestival. De installatie was eerder te zien op Documenta 11 in Kassel, en is nu t/m 9 maart in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.