nieuwe site?

Vriendelijk vuur

De groepsexpositie 'Friendly Fire' in TENT toont krachtige visies op machtsrelaties.

Fred Hermsen ,

'Friendly Fire' maakt deel uit van het Exploding Cinema programma van het IFFR en biedt indrukwekkende beelden zonder het effectbejag van buitensporige agressie of overdadig geweld. De tentoonstelling doet zijn naam - mits letterlijk opgevat - eer aan: de werken zijn vriendelijk, maar daarom niet minder doeltreffend.

Ben Langlands en Nikki Bell maakten in opdracht van het Britse Imperial War Museum een 3D computer versie van Osama Bin Ladens laatste officiële verblijfplaats in Afghanistan. Met behulp van een joystick kan de bezoeker er in en omheen ronddwalen, als in een computerspel. Osama has left the building, zonder een spoor achter te laten, maar onwillekeurig zoek je naar verborgen aanwijzingen. De virtuele dooltocht door 'The House of Osama Bin Laden' wordt geflankeerd door documentaire beelden uit de tijd dat het huis nog bewoond was, waarmee de huidige leegte nog versterkt wordt, en de totale verdwijning van ´s werelds meest gezochte terrorist des te effectiever verbeeld.

Een geheel ander beeld van de realiteit na 11 september wordt geboden door een serie handgeweven tapijten uit de Afghaanse vluchtelingenkampen, bijeengebracht door de Duitser Hans Werner Mohm. Aan de traditie van het vertellen van een verhaal, door het in een tapijt te weven, wordt hier een nieuw en hartverscheurend hoofdstuk toegevoegd. De naïeve, fleurige afbeeldingen van tanks, raketten, helikopters en straalbommenwerpers doen verassend veel denken aan de graphics van oude computerspelletjes. Het contrast tussen de eeuwenoude weeftraditie en de afgebeelde hi-tech moordmachines is schrijnend en ontroerend.

Kleiner van schaal en impact zijn installaties van de Albaniër Anri Sala en de Belg Cel Crabeels; de vitrine met requisieten die David Cronenberg ontwierp voor zijn film eXistenZ is een niemendalletje.

Meer indruk maakt de instalatie 'Q-Q- Q' van de Brit Tom Betts, waarin de digitale strijdperken van spellen als Quake zijn vervormd, gedeconstrueerd en bewerkt tot abstracte flarden. De inbreng van de speler/bezoeker leidt niet tot mitrailleursalvo's en doorzeefde tegenstanders , maar tot veranderingen in de vormen en beeldlagen op het gigantische scherm. De begeleidende geluidseffecten zijn al even vervreemdend als de beeldabstracties, en de pure esthetiek van 'Q-Q-Q' is een lust voor het oog.

De sterkste bijdrage aan 'Friendly Fire' wordt zonder twijfel geleverd door Isaac Julien, maar die is dan ook niet voor niets 'Artist in focus' op deze editie van IFFR. Zijn 'Baltimore' bestaat uit een fotoserie, een driescherms videoprojectie en een wassen beeld. Op de videobeelden zien we onder meer de legendarische blaxploitation acteur/regisseur Melvin van Peebles, wandelend door diverse musea in Baltimore. Isaac Julien gebruikt effecten en elementen uit de science fiction, vechtfilms en black cinema om een spannende confrontatie te creëren tussen Van Peebles en wat hij tegenkomt, of dat nu een highpowered female fighter is, de renaissance collectie in een klassiek museum, of wassen beelden van vooraanstaande zwarten in The Great Black in Wax Museum. Voortdurend botsen culturen en vervagen oude grenzen.

Van Peebles komt oog in oog te staan met zijn eigen wassen beeld, en ook voor ons bezoekers heeft Julien nog iets in petto: wanneer we de videovoorstelling verlaten wacht het wassen beeld van Van Peebles, verdekt opgesteld op een overloopje, ons op als een gemoedelijke portier die elk moment kan zeggen: ´Thanks for visiting, have a nice day´.

Een mooi besluit van een vriendelijk expositie.

´Friendly Fire´ in TENT, Witte de Withstraat 50, tijdens IFFR 11.00-18.00