filmjaar 2016

Een enigmatische manipulator

Bright Future op dvd

Sietse Meijer ,

Al jong wist Kiyoshi Kurosawa dat hij hield van 'manipulatie achter de schermen', zoals hij het zelf omschrijft. Hij wilde anderen manipuleren.  Zoals een klasgenootje: 'Ik maakte een plan en liet hem dat uitvoeren, en bekeek van een afstand wat er gebeurde.' Het is een definitie van de regisseur Kurosawa.

Kiyoshi Kurosawa (Kobe, Japan, 1955) is, zoals blijkt uit de documentaire Ambivalent Future die is toegevoegd op de 2-disc-versie van Bright Future, een merkwaardige regisseur. Iemand die spaarzaam is met regie- aanwijzingen. Die zijn acteurs vooral niet te veel vertelt over hun personages, zodat die acteurs soms tot en met het eind van de opnamen weinig begrijpen van hun personage. Die vindt dat de mens heel wat dingen doet zonder bepaalde reden , gewoon, omdat het zo uitkomt, per toeval - en dat ook in zijn films wil laten zien. Die niet gelooft in ondubbelzinnige Hollywoodpersonages, omdat die in het echte leven niet voorkomen. Die, als hij het zelf even niet meer weet, soms de regie aan anderen overlaat.

In Ambivalent Future vertelt Kiyoshi Kurosawa zelf over zijn opvattingen over film en over regisseren, en komen anderen, zoals de producent van Bright Future en enkele acteurs, over hem aan het woord. Al gauw ontstaat een beeld van een eigenzinnige regisseur, die soms niet lijkt te weten wat hij doet, maar dat in feite heel goed voor ogen heeft.

Veelzeggend is de uitleg die Kurosawa naar verluidt gegeven zou hebben over de dood van sommige personages in de film. Hun dood zou gerechtvaardigd zijn 'omdat ze te normaal waren'. Te normaal? Dat zit zo: er zijn mensen die zo nu en dan de drang krijgen om hun dagelijkse routine te verstoren. Kurosawa voelt, zoals een lid van de crew vertelt, een diepe haat tegen mensen die die drang missen.

Kurosawa's persoonlijkheid en zijn manier van werken leveren films op die heel gemengde reacties uitlokken. Bright Future - een verhaal over twee jonge mannen die in dezelfde fabriek werken, waarin een moord en giftige, lichtgevende kwallen een rol spelen - werd zowel geprezen als afgekraakt.

Eerder dit jaar verschenen zijn oudere films Cure en Pulse op dvd. Bright Future is als enkele of als dubbel-dvd verkrijgbaar. De fraai uitgegeven 2-disc-versie is de beste keus. Vooral omdat die documentaire over Kiyoshi Kurosawa, overigens het enige extra'tje op de dvd, zo de moeite waard is. Want: in een prikkelende vorm gegoten, en inhoudelijk interessant. Het lukt de film enig inzicht te geven in een regisseur die ook voor de mensen met wie hij werkt, vaak een enigma is.

Uit de documentaire blijkt hoezeer de personages in Bright Future alter ego's van de regisseur zijn, vertelt Kurosawa dat Robert Aldrich's Emperor of the North Pole een grote inspiratiebron was bij deze film en vertelt de producente dat de acteurs vooral gecast zijn om hun sex-appeal. Kurosawa vertelt verder nog waarom hij vindt dat er geen scherpe grens tussen documentaires en speelfilms te trekken is. Mooi om te zien is hoe hij bij de laatste opnamen van de film ontroerd raakt, omdat hij niet eerder zo'n 'geweldig shot' heeft gedraaid.

Op de vraag naar zijn definitie van film, zegt hij: 'Films zijn een plek waar we geen andere keus hebben dan onze eigen identiteit in een sociale context te zien.' Mooie woorden, maar wat bedoelt hij daarmee? Gelukkig voegt hij er ter verklaring nog het volgende aan toe: 'Hoor je ergens bij of ben je alleen? Film is de plek waar je dat ontdekt.'

Beeldformaat: 16:9
Geluidsformaat : Dolby 2.0 (Japans)
Ondertiteling: Nederlands en Frans
Duur: 98 minuten (hoofdfilm), 75 minuten (documentaire Ambivalent Future)
Distributeur: De Filmfreak