filmjaar 2016

Een tomaat die geen tomaat meer is

Food, Inc. van Robert Kenner op dvd

Jelle Schot ,

Een tomaat die het hele jaar door in de supermarkt verkrijgbaar is, is eigenlijk niet veel meer dan de notie van een tomaat. En het merendeel van de producten in die glimmende, keurig gearrangeerde ‘illusie van diversiteit’ blijkt zijn oorsprong te vinden in maar één locatie: een maïsveld in Iowa.

Hetzelfde maïs overigens waarmee ook de koeien in de megastallen worden gevoederd, omdat het dankzij subsidies zo ontzettend goedkoop is, en de koeien er snel vet van worden. Maar met elke hap kan je de wereld veranderen, zo luidt de boodschap van Food, Inc.. Wees bewust van wat je eet, begin een eigen moestuin en las een vleesloze maandag in.

De documentaire van Robert Kenner schetst een verontrustend beeld van de Amerikaanse voedselindustrie, die grotendeels wordt gecontroleerd door een handjevol multinationals die efficiency en winstmaximalisatie een stuk hoger in het vaandel hebben staan dan dierenwelzijn en de volksgezondheid. Kenner laat een aantal experts – onder wie onderzoeksjournalisten Eric Schlosser (Fast Food Nation) en Michael Pollan (The Omnivore's Dilemma) – aan het woord over de manier waarop de almachtige conglomeraten tegenstanders de mond snoeren door ze kapot te procederen, de wetgeving en controlerende instanties beïnvloeden en discutabele productiemethoden bij zowel de grote als de kleinere boeren afdwingen.

Het overgrote deel van de documentaire bestaat echter uit een reeks persoonlijke verhalen, zoals dat van een vrouw wier zoontje overleed aan een besmette hamburger, of een familie met overgewicht die het zich naar eigen zeggen niet kan veroorloven om gezond voedsel te kopen. 'We moeten kiezen: diabetesmedicijnen voor de gezondheid van mijn man, of groenten voor onze eigen gezondheid.'

De keuze voor dit soort kleine, fragmentarische episodes komt de kijkbaarheid van Food, Inc. ten goede, maar inhoudelijk gezien had het betoog wel wat meer harde feiten kunnen gebruiken. Heel erg is dat eigenlijk niet. Het doel van de makers is overduidelijk om een groot publiek te informeren, te inspireren en te bewegen om hun eetpatroon te veranderen. En wat dat betreft heeft het de potentie net zo'n motiverende film te worden als An Inconvenient Truth.