filmjaar 2016

Commercial voor de drugshandel

Savages van Oliver Stone

Sven Gerrets ,

Scripts voor Midnight Express en Scarface, de regie van Salvador, Platoon en Wall Street – ooit was de naam Oliver Stone een synoniem voor gewaagde cinema. Maar na titels als Any Given Sunday, Alexander, W. en Wall Street: Money Never Sleeps is de term vormverlies nog een understatement. Met Savages, gebaseerd op een boek van Don Winslow, probeert Stone terug te keren naar de duistere kant die zijn projecten vaak zo interessant maakte. Tevergeefs.

Ja, zijn hoofdrolspelers zijn een ex-huurling en een vredige boeddhist die samen een imposante drugshandel runnen en daarbij hetzelfde meisje ‘delen’. En ja, een meedogenloos Mexicaans kartel maakt ze het leven zuur. Maar de overdreven gruwelijkheden die daarbij komen kijken, voelen oppervlakkig aan door de lege personages en het simplistische verhaal. Zelfs met onthoofdingen, verkrachtingen en meer van dit soort ellende deelt de film nergens een stomp in de maag uit.

De gelikte stijl die Stone hanteert, staat de diepgang ook in de weg. Grote delen van de film voelen als een commercial voor de drugshandel, met fraai geschoten beelden, snelle montage en veel close-ups van mooie twintigers die baden in luxe. Het contrast dat hij vervolgens probeert op te roepen door middel van wat zwart-witbeelden en schokkerige telefoonopnames van de keerzijde van dit leven, wil niet pakken. Is dit zijn poging kritiek te leveren op het onderwerp? Dat zal wel, want er is verder geen spraken van een scherpe ondertoon in de vorm van rake observaties en gehavende menselijkheid.

Een hijgerige voice-over van Blake Lively, het gedeelde meisje, moet alles dan maar oplossen. Haar absurde en onbedoeld grappige teksten maken duidelijk wat de acteurs zelf niet kunnen, of mogen, overbrengen (‘He tries to fuck the war out of him. I have orgasms, he has wargasms’). Ze helpt ons er ook regelmatig aan herinneren dat het feit dat je haar hoort praten niet per definitie betekent dat ze het avontuur overleeft. Haar zogenaamd zwoele, nonchalante stemgeluid irriteert vanaf de eerste zin.

Dan is er nog het dubbele einde. Nee , Stone doet niet ‘speels’, hij vond het slot van het boek te nihilistisch, maar wilde het ook niet helemaal kwijt. Zijn oplossing: de film krijgt twee verschillende climaxen door na de eerste ‘terug te spoelen’ en opnieuw te beginnen. Beide finales voelen onbevredigend en onderstrepen nog eens dat Stone niet in de buurt komt van zijn hoogtijdagen.