filmjaar 2016

Epische platitudes

Black Gold van Jean-Jacques Annaud

Gerhard Busch ,

Black Gold is een film met twee gezichten. De eerste helft van deze ruim twee uur durende film is een slap aftreksel van klassieke woestijnfilms als Lawrence of Arabia; maar in de tweede helft komt regisseur Jean-Jacques Annaud (The Name of the Rose, The Bear) sterk terug.

Black Gold speelt zich af in de jaren dertig van de vorige eeuw in het Arabisch schiereiland. Bedoeïenenvolkeren maken er de dienst uit en eer en geloof spelen nog een grote rol. Maar de eerste bewegingen richting moderne tijd worden ook gemaakt. Vooral door de opportunistische emir Nesib.

Als Amerikanen olie vinden in een lap woestijngrond die door Nesib en de traditionele sultan Amar wordt betwist, is dat het begin van wat epische avonturen hadden moeten zijn. Bovendien voorzien van een vleugje Shakespeareaanse romantiek, want Auda, de zoon van Amar, is verliefd op Leyla, de dochter van Nesib.

Maar de film wil maar niet op gang komen. Het eerste uur gebeurt er vrijwel niets en worden we verveeld met platitudes over olie, vrede en vooruitgang. De film is gebaseerd op een roman uit de jaren vijftig van de vorige eeuw, getiteld The Arab, die werd geschreven door de Zwitser Hans Ruesch. Waardoor te veel in de film door westerse ogen wordt bekeken en veel scènes lijken te komen uit de sprookjes van duizend-en-één-nacht .

Pas wanneer boekenwurm Auda, gespeeld door Un prophète-sensatie Tahar Rahim, ontdekt dat hij eigenlijk een leider is en een groot strateeg, wint de film aan vaart. Niet aan diepgang, maar dat hoeft niet per se bij een epische film die in alles de sfeer van de jaren vijftig ademt.

De opnamen van de film vonden deels plaats in Tunesië, en cast en crew waren daar ook toen begin 2010 de opstand uitbrak die het begin zou inluiden van de Arabische Lente. Toen op 14 januari de noodtoestand werd uitgeroepen en de opstand gewelddadiger werd, werden de opnamen even stilgelegd en verliet ieder buitenlands cast- en crewlid het land. Behalve regisseur Annaud en hoofdrolspeelster Freida Pinto (Leyla). Zij bleven als enigen achter in een volledig uitgestorven hotel.

Daar had nog eens een mooie film in gezeten…