nieuwe site?

Oer-Hollandse thriller

Quiz van Dick Maas

Gerhard Busch ,

Hoe belangrijk casting is, blijkt nog maar eens uit de thriller Quiz, de nieuwe film van genremeester Dick Maas. Barry Atsma als oppervlakkige quizmaster Leo van der Molen, die in een sjiek Italiaans restaurant wacht op zijn vrouw en dochter… Pierre Bokma als lastige klant die beweert dat hij de vrouw en dochter van de quizmaster heeft ontvoerd… Ze zijn allebei volstrekt geloofwaardig.

En dat is nodig ook, want regisseur en scenarioschrijver Maas gaat in Quiz regelmatig over the top. Bokma’s personage wil geen geld, maar onderwerpt de quizmaster aan een reeks vileine vragen, met als inzet de levens van zijn vrouw en dochter. De tweestrijd is aanvankelijk nog realistisch, maar gaandeweg worden de gebeurtenissen steeds gekker. Dankzij de hoofdrolspelers, die van Maas wel de ruimte krijgen maar nergens uit de bocht vliegen, blijft de film toch spannend.

Grappig is Quiz ook. Bokma, de beste acteur van het tweetal, kreeg ook de beste teksten. Zijn personage, dat in de film niet bij naam genoemd wordt, schept er zichtbaar genoegen in de quizmaster de duimschroeven aan te draaien en hem met zijn eigen jargon om de oren te slaan. De man lijkt geïnspireerd op Kees van Kootens Vieze Man, maar de nagenoeg perfecte toon en timing zijn helemaal van Bokma.

Maas vergeleek zijn film met Amerikaanse genretitels als Memento, Arlington Road en Flightplan. ‘Films waarin interessante personages en morele dilemma’s de boventoon voeren; waarin suspense belangrijker is dan spektakel.’ Die vergelijking gaat maar ten dele op. De Amerikaanse voorbeelden verslaan Quiz op inventiviteit (Memento), spanning (Arlington Road) en production values ( Flightplan).

Maar op één punt is Quiz niet te verslaan door al die big budget-tegenhangers: de film is oer-Hollands. Zo Hollands als – zelfs in eigen land – alleen Maas ze maken kan. Getuige ’s mans Flodder, Amsterdamned en Sint.

Door die herkenbaarheid weet Maas altijd weer honderdduizenden mensen naar zijn films te lokken. Want plotwendingen, afgesneden vingers en kidnappers vind je in veel films, maar alleen bij Maas kom je terecht in een wereld die je kent uit eigen omgeving, en niet in een wereld die je alleen maar kent uit de film.