nieuwe site?

Prettig frustrerend

Clouds of Sils Maria van Olivier Assayas

Gerhard Busch ,

Clouds of Sils Maria is een vaak frustrerende film. Maar op een goede manier. Regelmatig plaatst regisseur Olivier Assayas ons in het midden van een scène, om die alweer te verlaten voordat hij voor ons gevoel goed en wel is afgelopen.

Punt is dat die scènes vrijwel allemaal bol staan van de spanning. Zo wordt de kijker gedwongen de gaten die Assayas – heel bewust – laat vallen, zelf op te vullen. Een win-winsituatie.

De spanning wordt niet opgewekt door geweld of actie, maar door het prikkelende gegeven van de film. Veertigplusser Maria Enders ( Juliette Binoche) is een gevierde actrice op de toppen van haar roem. Of daar net ietsje voorbij. Vandaar dat ze wel even moet nadenken als ze wordt gevraagd voor hetzelfde toneelstuk waar ze twintig jaar geleden mee doorbraak.

Het stuk gaat over Helena, een oudere vrouw die verliefd wordt op de jonge Sigrid, die de liefde van Helena eerst beantwoordt, maar haar vervolgens afwijst en daarmee ten gronde richt. Maria's grote doorbraak kwam als de jonge Sigrid. Nu wordt ze gevraagd voor de rol van Helena.

Op aandringen van haar personal assistent Valentine ( Kristen Stewart) besluit Maria de rol toch maar te accepteren. Wat volgt is het beste van de film. Maria en Valentine gaan – ver afgelegen in het Zwitserse plaatsje Sils Maria – de teksten van het toneelstuk repeteren.

Door dat repeteren komt veel wat tussen Maria en Valentine onbesproken is gebleven aan de oppervlakte. Hun door hun leeftijd gekleurde kijk op de wereld, bijvoorbeeld. Maar ook hun persoonlijke verhouding. Want worden Maria en Valentine echt verliefd op elkaar, zijn ze dat altijd al geweest, of is dat alleen maar vanwege het toneelstuk dat ze repeteren? Het mooie van Clouds of Sils Maria is dat de kijker zelf mag bepalen welke van de drie de waarheid is.

Regisseur Assayas schreef het scenario voor Clouds of Sils Maria op aandringen van Juliette Binoche. De twee kennen elkaar al dertig jaar, maar hebben in al die tijd maar twee keer samengewerkt. In 1985 voor de film Rendez-vous, toen beiden nog aan het begin stonden van hun indrukwekkende carrières, en in 2008, voor de ensemblefilm L'heure d'été.

Binoche daagde Assayas uit een film speciaal voor haar te schrijven. Dat heeft hij gedaan. Maar Clouds of Sils Maria is ook de film geworden van de 24-jarige Kristen Stewart, die misschien nog wel beter is dan Binoche. En van de 17-jarige Chloë Grace Moretz, die Jo-Ann Miller speelt, de Amerikaanse actrice die Sigrid in het toneelstuk zal spelen.

Zo steekt de jeugd de ervaring andermaal naar de kroon en lopen de werkelijkheid en het verhaal van deze film prachtig door elkaar heen.