filmjaar 2016

Troebel water

For Those in Peril van Paul Wright

Sven Gerrets ,

'For those in peril on the sea' is een flard tekst uit een negentiende-eeuwse hymne die de gevaren van de zee beschrijft. Het gezang is in vele varianten geadopteerd als lijflied van marinekorpsen, kustwachten en andere zeevarende organisaties. Debuterend regisseur Paul Wright gebruikt het nu als uitgangspunt voor een sociaal drama met surrealistische trekjes, over rouw en eenzaamheid aan de Schotse kust.

De film begint met onheilspellende zwart-witbeelden van de Schotse wateren, waar voor Aaron ( George MacKay) de moeilijkheden starten. Maar de échte ellende begint voor hem pas als hij weer aan land is. Hij is de enige overlevende van een tragisch ongeluk met een vissersboot, waarbij zijn broer en vier vrienden omkwamen, maar kan zich niets meer herinneren van wat er gebeurd is. De bevolking van het kleine vissersdorp waar hij woont kan dat maar moeilijk geloven en reageert de frustratie over het voorval af op de toch al door schuldgevoel verteerde tiener . 

Wright bouwt drama en spanning zorgvuldig op en speelt een interessant spel met stijl. Heldere beelden worden afgewisseld met fragmenten uit journaals, korrelig oud Super 8-materiaal en abstracte flitsen, terwijl op de geluidsband interviews met dorpsgenoten en de mijmerende gedachtengang van Aaron door elkaar lopen. Dat geeft For Those in Peril in het begin de uitstraling van een documentaire, maar als de camera begint te kantelen en beelden hun focus verliezen, wordt de film steeds meer een verbeelding van de innerlijke belevingswereld van Aaron. 

Een belevingswereld die steeds verwarder raakt door alles wat de jongen te verstouwen krijgt; herinneringen en fantasie gaan door elkaar lopen en de gekwelde tiener begint zelfs te geloven in het folkloristische verhaal over een zeeduivel die het dorp vervloekt heeft. Wright creëert ingenieus een spanningsveld tussen waan en werkelijkheid, en weet de kijker zo te manipuleren dat die uiteindelijk ook aan alles begint te twijfelen. De jonge MacKay schakelt daarbij in zijn acteerwerk moeiteloos tussen verschillende intense gemoedstoestanden en trekt de kijker zo mee onder water. 

For Those in Peril is een krachtig drama over de wrede natuur van de mens, maar vooral ook een poëtische fabel over verlies en mythes, die zowel de zintuigen als de emoties prikkelt.