nieuwe site?

De geschiedenis van de Razzies

Hollywood eert haar slechtste producties

Guido Franken ,

In Nederland was de Gouden Ui geen lang leven beschoren, in de Verenigde Staten houden de Razzie Awards het langer vol. Dit jaar eert Hollywood voor de 30ste keer haar slechtste producties.

‘And the winner is …’ klinkt het jaarlijks cynisch voor elke Razzie wordt toegekend. De in 1980 door filmfreak John Wilson geïntroduceerde prijs is inmiddels niet meer weg te denken uit de Amerikaanse filmwereld. De prijs bestaat uit een goudkleurig gespoten plastic framboos (‘golden raspberry’) op een filmblik, ter waarde van maarliefst vier euro. De naam Golden Raspberry is afkomstig van de Engelse uitdrukking ‘blowing a raspberry’, waardoor afkeuring wordt weergegeven.

De eerste uitreiking van de Razzies vond plaats op 31 maart 1981, in de woonkamer van Wilson. Er werden acht beeldjes uitgereikt, in de categorieën slechtste film, slechtste regisseur, slechtste mannelijke en vrouwelijke hoofd- en bijrollen, slechtste scenario en slechtste lied. De eerste film die een Razzie won was Nancy Walkers mislukte muzikale komedie Can’t Stop the Music (1980).

Sinds enkele grote televisienetwerken in 1984 verslag van het evenement besloten te doen, worden de Razzies traditiegetrouw aan de vooravond van het Oscarfeest uitgereikt. Hiermee is het evenement nog meer in de schijnwerpers komen te staan en is het behoorlijk in omvang gegroeid. Verzorgde Wilson het eerste jaar vrijwel alles nog zelf, inmiddels bestaat de jury uit 650 filmprofessionals, journalisten en fans uit vijftien landen.

Naarmate de pers meer aandacht aan het evenement besteedde en de prijs langer bestond, hebben steeds meer sterren de Razzie geaccepteerd. De eerste die de prijs in het openbaar accepteerde en in ontvangst nam was acteur Bill Cosby in 1988. Hiervoor eiste hij wel een echt Gouden Framboos. Wilson reageerde in eerste instantie geschrokken – als kleine organisatie was er geen geld om een echt gouden beeld te vervaardigen –, maar zag mogelijkheden de filmprijs naar een hoger plan te tillen. Samen met televisiezender Fox, die een heuse Gouden Framboos ter waarde van dertig duizend dollar liet vervaardigen, bood hij Cosby de mogelijkheid zijn Framboos in ontvangst te nemen tijdens een televisieshow. 

In 1996 was regisseur Paul Verhoeven de eerste die de prijs tijdens de uitreiking kwam ophalen. Na de winst van de Razzie voor slechtste regisseur voor Showgirls (1995) stapte de Nederlandse cineast het podium op en sprak een dankwoord uit. Het leverde hem een staande ovatie op. Actrice Halle Barry ( Catwoman) deed negen jaar later hetzelfde en kreeg de lachers op haar hand door een, geheel in stijl van het hele Razzie-gebeuren, overgeacteerde emotionele acceptatiespeech te houden.

Aan de oorspronkelijke acht zijn inmiddels vier extra categorieën toegevoegd: slechtste filmkoppel, slechtste nieuwe ster, slechtste prequel of sequel en slechtste remake of rip-off. Tevens worden er vrijwel jaarlijks speciale juryprijzen uitgereikt, zoals die voor het slechtste excuus voor een film, de slechtste film die meer dan 100 miljoen dollar heeft opgebracht en een prijs voor de slechtste carrière. Zo won de Duitse regisseur Uwe Boll (In the Name of the King, Postal) vorig jaar een Razzie voor zijn oeuvre.

Recordhouder wat Razzies betreft zijn I Know Who Killed Me (2007 ), Showgirls (1995) en Battlefield Earth (2002), alle met acht bekroningen. Gigli (2003) is tot nu toe de enige film die de nominatie in alle vijf de hoofdcategorieën wist te verzilveren (slechtste film, regisseur, acteur, actrice en scenario). Rambo-acteur Sylvester Stallone heeft de twijfelachtige eer het vaakst genomineerd te zijn voor een Razzie: de teller staat inmiddels op 30 nominaties (hiervan won hij er tien).

De dertigste editie van de Razzies vindt vandaag plaats. Grote kanshebbers zijn de films Transformers 2 en Land of the Lost, beide met zeven nominaties. Naast de gebruikelijke categorieën, worden er dit jaar ook frambozen uitgereikt voor de slechtste film, acteur en actrice van het decennium. Voor alle genomineerden klik hier.