filmjaar 2016

De vrouwelijke lead rukt op

Blog over de stijgende populariteit van tv-series

Ilse van der Velden ,

In de bioscoop mogen ze dun gezaaid zijn, de pittige rollen voor vrouwen van 40- en 50-plus (met Meryl Streep als eeuwige uitzondering), op tv is dat wel anders. De vrouwelijke lead rukt op, en nu is zij eens geen ‘girl’, maar een door de wol geverfde, volwassen vrouw – en verdomd goed gebekt. Nieuwste aanwinst is Sigourney Weaver in het heerlijk vileine Political Animals.

Het is een hele lijst. Claire Danes in Homeland, Julia Louis-Dreyfus in Veep, Laura Linney in The Big C, Edie Falco in Nurse Jackie, Glenn Close in Damages, Julianna Margulies in The Good Wife – en sinds kort ook Sigourney Weaver en Ellen Burstyn. Stuk voor stuk sterke karakters, allemaal anders maar allemaal interessant. En hun vrouwzijn komt – hè hè - op de tweede plaats. Toeval of trend? Hoe dan ook, feit is dat schrijvers vrouwen momenteel interessant vinden.

Misschien vullen ze een gat op – de figuur van de op zichzelf gefixeerde heteroman, schrijft tv-criticus Maureen Ryan van de Huffington Post, die zijn mannelijkheid staande (pun not intended) probeert te houden te midden van veranderende rolpatronen, is uitgewerkt. Ryan: ‘Been there , done that, got the Bada Bing t-shirt.’ Zij ziet een hele generatie nieuwe personages, die anders zijn dan alles wat je ooit op tv zag. Zoals CIA-agente Carrie (Claire Danes) uit Homeland: gelaagd, veelzijdig en vol tegenstrijdigheden die haar boeiend en levensecht maken. Daar kan een schrijver jaren mee door, en dat gebeurt dan ook bij tv, net als in de literatuur – een vergelijking die vaker is gemaakt, voor het eerst in verband met The Wire.

De nieuwe vrouwelijke lead doet er toe: ze is CIA-agent, vicepresident, advocaat of minister. Of verpleegster, maar dan wel met het charisma van een generaal, zoals Nurse Jackie (‘This job is wading through a shit storm of people who come into this place on the very worst day of their lives.’) Het is heerlijk verfrissend: niks wachten op ridder plus paard (Sex and the City), of toekijken aan de zijlijn terwijl de 24-achtige actieheld de kastanjes uit het vuur haalt; deze vrouwen nemen, het is opvallend, het heft in eigen handen. Dat kan zelfs als het leven je niet toelacht, laat Laura Linney zien in haar bekroonde rol als kankerpatiënt in The Big C: ze haalt eruit wat er nog inzit – een aantrekkelijke zwarte minnaar in de persoon van Idris Elba (The Wire) bijvoorbeeld.

Ook Sigourney Weaver is een genot in haar nieuwe rol als Elaine Barrish in Political Animals: ex-first lady , huidige minister van BuZa – ze is duidelijk gebaseerd op Hillary Clinton. ‘Een sappige, bloederige biefstuk,’ noemde Weaver de serie . Waar Veep vooral gaat over discours, en intellectueel van karakter is, daar spreekt Political Animals aan op buikniveau: het is aards, vilein en ontzettend lekker om naar te kijken.

Ellen Burstyn (79) had wat moeite met haar rol van Margaret Barrish, moeder van Elaine, vertelde ze tegen The Hollywood Reporter: ‘Haar taalgebruik is wat kruidiger.’ Zeg dat wel. In de pilot ontmoet de flink pimpelende Margaret de journaliste die naam maakte met haar verslaggeving over de buitenechtelijke escapades van haar schoonzoon, de toenmalige president, een Bill Clinton-achtige figuur gespeeld door Ciarán Hinds. Zegt de bijna tachtigjarige: ‘You’re a rotten little thing that makes a living of saying really smart, really nasty things about people. But: you’ve got a boyfriend. How about that! You must give one hell of a hummer , lady.’ Voorlopig zes afleveringen.