filmjaar 2016

Spraakmakend: Jacky au royaume des filles

Serie over opvallende films op het IFFR 2014

Kayleigh Tervooren ,

Al voor de première op 25 januari waren alle voorstellingen van dit tegendraadse sprookje uitverkocht. Regisseur Riad Sattouf waarschuwde de liefhebbers van Assepoester vooraf maar vast: zijn film zet het klassieke sprookje volledig op de kop.

De film
In het Koninkrijk Bubunne heerst een dictatuur van machtige vrouwen. De mannen zijn in dit land onderdanig en houden zich, gehuld in sluier, bezig met het huishouden. De onderdrukte bevolking aanbidt paarden en eet niets anders dan een slijmerige drab die rechtstreeks uit de kraan komt. Wanneer de dochter (Charlotte Gainsbourg) van de met ijzeren vuist regerende generaal haar toekomstige ‘Big Dummy’ mag uitkiezen, werpen alle jongemannen van Bubunne zich als trouwe hondjes aan haar voeten. De twintigjarige Jacky is vastberaden haar echtgenoot te worden, maar wordt daarbij flink tegengewerkt door zijn gemene neven.

De maker
De Franse Riad Satouff ontving in 2010 een César voor zijn debuutfilm Les beaux gosses, een komedie over door seks geobsedeerde tieners. Sattouf is van origine striptekenaar, en dat zie je terug in zijn satirische werk.

Spraakmakend
Een film waarin de rollen van mannen en vrouwen volledig worden omgedraaid – met knipogen naar de islamitische cultuur – en klassieke sprookjes op de hak worden genomen, valt automatisch op. Hoewel de film serieuze onderwerpen aansnijdt en niet alleen lichtvoetig is, krijgt die in Rotterdam de hele zaal aan het lachen. Jacky au royaume des filles is genomineerd voor de Big Screen Award.

Drie vragen aan Riad Sattouf
U snijdt in de film serieuze onderwerpen aan maar brengt die op een luchtige manier. Is humor uw manier om onvrede te uiten?
‘De ongelijkheid tussen mannen en vrouwen is voor mij een heel belangrijk thema . Dit kwam ook altijd terug in mijn strips. We leven in een wereld waarin mannen vrouwen domineren. Misschien is de situatie in Europa iets beter dan in de rest van de wereld, maar het speelt overal een rol. Ik wilde een film maken waarin ik vrouwen de macht geef die mannen hebben. Ik bespot de macht van mannen om de absurditeit te tonen van bepaalde aspecten uit onze samenleving, die vaak als natuurlijk of genetisch gezien worden. Voor mij is de macht van mannen niet natuurlijk, maar eerder cultureel bepaald. Ik hoop dat jonge meisjes en jongens mijn film zien en lachen om de autoriteit van mannen. Ik vind het namelijk heel belangrijk dat mensen autoriteit in twijfel trekken. Niemand hoeft je te vertellen hoe je zou moeten leven. Humor helpt daarbij. Ik vind drama belachelijk, maar als iets komisch gebracht wordt, kan je echt vragen gaan stellen.'

Zou u ooit een heel serieuze film willen maken?
‘Ik vind drama al snel belachelijk. Humor werkt veel effectiever om je aan het denken te zetten. Er zijn veel gerespecteerde drama’s, gemaakt door grote regisseurs, waarbij ik heel snel verveeld raak. De hele opzet is vaak potsierlijk – moet ik echt geloven dat een bepaalde Hollywoodster in levensgevaar is? Voor mij blijft een ster meestal gewoon zichzelf. Neem George Clooney: ik ben een groot fan, maar voor mij is hij altijd gewoon George Clooney , of hij nu in de ruimte zweeft of ergens anders is.
Nee, ik wil grappige films en strips blijven maken. Al is het maar omdat daar jonge mensen op afkomen, en ik vind het belangrijk die te bereiken. In een tijd waarin iedereen maar wordt gecommandeerd, wil ik films maken waarin autoriteit in twijfel wordt getrokken. Ik wil aan een jong publiek laten zien dat je helemaal niets of niemand hoeft te gehoorzamen. Ik hou ervan om te provoceren.’

U drijft ook de spot met sprookjes, maar toch heeft deze film alle kenmerken van een sprookje, zelfs inclusief lang-en-gelukkig-slot.
‘Sprookjes hebben iets dictatoriaals. Het paleis is een symbool van macht en er zijn altijd mensen die in armoede leven. Over de hele wereld krijgen jonge kinderen sprookjes te horen waarin ze lessen krijgen voorgeschreven over hoe ze zich later horen te gedragen. Toen ik klein was en het verhaal van Assepoester hoorde , dacht ik: ik ben ooit een prins en dan werpen vrouwen zich aan mijn voeten en heb ik het voor het uitkiezen. De boodschap aan meisjes lijkt: als je je maar rustig houdt en gehoorzaam bent, dan komt er vanzelf een man die je uitkiest. Die ideeën keer ik – binnen de sprookjesconventies – graag om. Waarom kiest de prins eigenlijk voor Assepoester? Zijn de stiefzussen niet veel interessanter? Die hebben gevoelens en verlangens, ze zijn gemeen; ze zijn menselijk.’

Bekijk hier de rest van de serie.