nieuwe site?

Spraakmakend: La distancia

Serie over opvallende films op het IFFR 2014

Kayleigh Tervooren ,

Het IFFR zou het IFFR niet zijn zonder een aantal films die alle conventies aan hun laars lappen. La distancia van Sergio Caballero is er één van. Waarschijnlijk een van de vreemdste films in het programma van dit jaar.

De film
Drie Russische dwergen helpen een Duitse performancekunstenaar bij het stelen van ‘la distance’, een onbekend voorwerp dat zich in een verlaten elektriciteitscentrale bevindt. De drie dwergen houden zich schuil in het barre, verlaten Siberische landschap. Ze houden de bewaker op afstand in de gaten, om hem uiteindelijk om zeep te helpen. De film bevat geen echte dialoog maar de personages (naast de kunstenaar en de dwergen is er een rol voor een Japanse vuurpot) communiceren telepathisch met elkaar. Elk in hun eigen taal, maar toch verstaan ze elkaar. Het sciencefictionverhaal wordt begeleid door een geluidsband met omgevingsgeluiden, die af en toe erg indringend kunnen zijn.

De maker
De Spaanse Sergio Caballero maakt muzikaal-elektronische composities en is werkzaam in de visuele en conceptuele kunst. Zijn debuutfilm Finisterrae – goed voor een Tiger Award in 2011 – volgde dan ook een geheel eigen logica. Als codirecteur van het SONAR Festival of Advanced Music and New Media Art, is het niet verrassend dat Caballero dit jaar wederom met een eigenzinnige film naar het IFFR is gekomen.

Spraakmakend
Na de Tiger Award voor zijn debuutfilm, waren de verwachtingen over de opvolger hoog. La distancia dingt mee naar The Big Screen Award, maar bevindt zich ook nog op een heel andere ranglijst. Het is een van de vreemdste, meest surrealistische speelfilms die dit jaar op het festival te zien is, waarin alle geaccepteerde filmregels worden losgelaten. Caballero beschrijft de film zelf treffend als een ‘hypnotiserende ervaring’. 

Drie vragen aan Sergio Caballero
La distancia is aan elkaar gelijmd met heldere en doordringende geluiden. Daarnaast bent u betrokken bij het SONAR- festival en maakt u geluidscomposities. Wat is uw affiniteit met geluid?
‘Geluid is voor mij heel erg belangrijk, maar dan wel écht geluid. Ik hou niet van muziek in films, alleen als die echt nodig is. In La distancia is er geen muziek nodig, ik gebruik alleen het echte geluid van de plek zelf. Het wachtershuis, de fabriek, alles heeft zijn eigen specifieke geluid – zoals alles ook een eigen kleur heeft. Die elementen vertellen samen een verhaal; ze zorgen ervoor dat je je ermee kunt identificeren. Door het geluid te benadrukken hoop ik de kijker meer bij de film te betrekken.
De film bevat veel verschillende lagen; het is alsof er steeds deuren open en dicht gaan. Je komt steeds in nieuwe dimensies terecht. La distance, het object dat gestolen wordt, is de laatste deur. De personages leven in een soort tijdloze loop, en het object biedt een venster naar de realiteit.’ 

Als geluid zo’n grote rol speelt, waarom gebruiken de personages hun stem dan niet, maar communiceren ze telepathisch?
‘Het is voor mij erg belangrijk dat de personages niet spreken, omdat ik nooit een script schrijf voordat ik ga filmen . Als ik een film maak, probeer ik eerst beelden en situaties te visualiseren die niet gebonden zijn aan een tijd en plaats. Doordat de personages niet praten , hoef ik geen verhaal te volgen dat al in dialogen is uitgewerkt. De beelden en natuurlijke geluiden van de ruimten gebruik ik achteraf in de montage om het verhaal te bouwen.
Dat de personages allemaal een andere taal spreken, maar telepathisch toch kunnen communiceren, komt van het Esperanto. Dit was een experiment uit de jaren zeventig om een universele taal te ontwikkelen die iedereen begrijpt. Dat wou ik in de film nog benoemen, maar ik ben het vergeten .’

In de pers is La distancia aangekondigd als een van de vreemdste films van het festival. Wat vindt u daarvan?
‘Toen ik de film maakte dacht ik dat het een heel commerciële film zou worden. Iedereen vertelde me natuurlijk wel dat het dat niet was. Maar in mijn gedachten voelt dit zeker niet als een rare, vreemde film, ik vind hem zelf heel toegankelijk. Ik beschouwde het als een soort Ghostbusters-project.’

Bekijk hier de rest van de serie.