filmjaar 2016

Moordende hitte

Zomerserie over zomerfilms

Yasmin Wegman ,

Van romantische zomeravonden tot verhitte moordenaars: de zomerfilm is meer dan zon, zee en strand. VPRO Cinema verkent in de komende weken de verschillende soorten zomerfilms. Deze keer: moord en doodslag in de brandende zon.

Het is een zomerdag in juli. Het broeit. Vrouwen dragen korte jurkjes. Er zijn feestjes. Jonge geliefden zitten in auto’s terwijl er zomerse hits uit de radio schallen. Tot een man aan komt lopen, een wapen trekt en ze doodschiet.

Zo beginnen zowel Summer of Sam (1999) als Zodiac (2007), twee films over seriemoordenaars. Ook in andere films – Rear Window en Barton Fink bijvoorbeeld – vormt een snikhete zomer het decor voor moord en doodslag. Zoals de regen de suspense verhoogt in Se7en, doet de broeierige zomerhitte dat in deze films: terwijl de temperaturen stijgen, neemt de spanning toe.

Regisseur Spike Lee, die ook al het loeihete Do the Right Thing (1989) maakte, zei over Summer of Sam: ‘Er liep toen niet alleen een moordenaar rond, Son of Sam, het was ook een van de heetste zomers ooit. Het was mijn doel om de gekte, de hysterie, de hele chaotische zomer zo goed als ik het me kon herinneren te vatten.’

In Barton Fink (1991), van Joel en Ethan Coen, is het zo heet dat het behang van de muren bladdert in het hotel waar de film zich afspeelt. De Coens in een interview: ‘Aan het eind van de film, als John Goodman zegt dat hij een gevangene van zijn eigen mentale toestand is, dat dit een vorm van de hel is, was het nodig dat het hotel zoiets al had gesuggereerd.’ De hitte verwijst naar de hel, en dat kan natuurlijk niet goed aflopen: er gaan onvermijdelijk doden vallen.

In Rear Window (1954) staan de zweetdruppels op het voorhoofd van hoofdpersoon Jeff (James Stewart), mensen slapen op het balkon, kinderen spelen met de brandslang. Uit verveling houdt Jeff de buren in de gaten en verdenkt de overbuurman ervan een moord te hebben gepleegd. Hitchcock, de master of suspense, laat het zomerse weer voor spanning zorgen: is de hitte Jeff naar het hoofd gestegen, of naar het hoofd van de moordenaar?

Terwijl de zomer meestal wordt geassocieerd met rust en ontspanning, toont de cinema dat het ook anders kan: de broeierige hitte zorgt voor chaos en onrust, er wordt niet meer helder gedacht, er ligt iets op de loer . Zoals ABBA zingt in Summer of Sam: ‘There was something in the air that night .’

Kijktips
Meer hitte, moord, verderf en suspense:
•    Blue Ruin (2013)
•    Nora Inu (1949)
•    La Isla Minima (2014)

Bekijk hier aflevering 1 van deze serie, over de laatste schooldag.