nieuwe site?

Verveelde thuisblijvers

Zomerserie over zomerfilms

Theodoor Steen ,

Van romantische zomeravonden tot verhitte moordenaars: de zomerfilm is meer dan zon, zee en strand. VPRO Cinema verkent in zeven weken de verschillende soorten zomerfilms. Deze week: de verveling en verleiding van het thuisblijven

Hij ziet eruit alsof hij van leer gemaakt is, maar Gal (Ray Winstone) blijft rustig in het zonnetje liggen. Daar valt wat voor te zeggen, als je net als de hoofdpersoon van Sexy Beast (2000) in Spanje woont, in een villa met zwembad. Het liefst zou Gal zich blijven vervelen, rentenieren van zijn gangsterdagen, maar hij wordt toch gedwongen weer in actie te komen.

Films werken het best als personages actief zijn. Desalniettemin zijn er veel films gemaakt over de verveling van het thuisblijven in de vakantie. In Sexy Beast is de verveling het ideaal. Regisseur Jonathan Glazer verklaarde in een interview er voor gekozen te hebben om te filmen 'alsof de beelden door Ray Winstone's personage zelf geschoten zijn als vakantiekiekjes'. Als Winstone zijn veilige thuishaven moet verlaten wordt het camerawerk agressiever, meer paranoïde, om duidelijk te maken hoe groot de overgang is voor Gal.

Het verschil tussen verveling thuis en een vakantie elders is nihil voor Johnny Marco ( Stephen Dorff), het hoofdpersonage uit Somewhere (2010). Zijn thuisbasis is een luxe hotel, waar de beroemde acteur zijn dagen spendeert met drank, zonnen, strippers en doelloos rondjes rijden in zijn Ferrari. Een vakantie in Italië blijkt precies hetzelfde. Regisseur Sofia Coppola omschrijft Marco als 'volledig uit balans, een dolend figuur. Hij is niet echt aanwezig'. Uiteindelijk biedt de aanwezigheid van zijn dochter Cleo (Elle Fanning) hem, tijdelijk, vaste grond onder de voeten. Familie als middel tegen verveling.

Dit beseft uiteindelijk ook de protagonist van The Seven Year Itch (1955). Familieman Richard Sherman (Tom Ewell) dient tijdelijk op het huis te passen terwijl vrouw en zoon elders in een huisje aan het water zitten. De verveling thuis brengt verleiding in de vorm van sigaretten, alcohol en een mooie, naamloze blonde buurvrouw (Marilyn Monroe). De algehele eentonigheid van een zomervakantie thuis is door te trekken naar het huwelijk van Richard. Uit zijn relatie is eveneens de spanning verdwenen. De enige manier om zijn huwelijk te redden is te vluchten van de verveling van zijn woning, en de daarmee gepaarde verleidingen.

In Afscheid van de Maan (2014) wordt de man des huizes tevens verleid om er met een buurvrouw van door te gaan. Overspel en verveling lijken hand in hand te gaan. Dat vader slechts een aantal huizen verderop in de nieuwbouwflat komt te wonen maakt de situatie voor de jonge hoofdpersoon Duch niet makkelijker. Afscheid van de Maan gaat over het verlies van onschuld in de vroege jaren '70, waarbij de algehele onvrede in de zeitgeist door te trekken valt naar de huwelijkse sleur. De film schetst een uitweg uit de verveling - volledig breken met het oude leven- maar deze komt met een hoge prijs, in de vorm van de onschuld van de kinderen. Soms blijkt verveling toch het ideaal.

Kijktips:
Meer verveelde thuisblijvers vind je in:
Dos Disparos (2014)
Supernova (2014)
A Serious Man (2009)
Last Man on earth (tv-serie, 2015-heden)

Bekijk hier aflevering 1 en aflevering  2 in deze zomerserie.