filmjaar 2016

Boze pamfletfilms

Stof voor discussie, woensdag op tv

Waarschijnlijk zal Michael Moores Capitalism, a Love Story, woensdag op tv, door SP-stemmers met veel instemming worden bekeken. Ook zal Richard Linklaters Fast Food Nation, eveneens woensdag op tv, het goed doen op een bijeenkomst van de Partij voor de Dieren. Lastiger is de vraag of Moores film ook een zwevende kiezer kan bereiken. En zou Fast Food Nation ouders ervan weerhouden om met hun kinderen naar MacDonalds te gaan?

Terwijl Moore bezig was met zijn filmpamflet tegen het roofkapitalisme brak de kredietcrisis uit. Het maakte Capitalism, a Love Story plotseling immens actueel, het gaf hem de gelegenheid om mensen uit de financiële sector te vragen wat nu precies een credit default swap was, wat grappige beelden van schichtig weglopende mensen opleverde. Moore-haters, en daarvan zijn er veel in de VS, noemden dat makkelijk scoren, de materie is immers complex, te complex om in twee, drie zinnen uit te leggen. En dat wist Moore heus wel.

Michael Moore: Jezus was ook een soort socialist

Moores critici hebben ook wel een beetje gelijk, de regisseur benadert zijn onderwerp seteevast met sterk gekleurde bril. Maar sommige episoden uit de film zijn minder makkelijk onderuit te halen. Het schrijnende verhaal van jongeren die na het plegen van een klein vergrijp in een geprivatiseerde bajes belandden, waar ze zo lang mogelijk werden vastgehouden, omdat dat geld opleverde voor de gevangenisdirecteur. Of het verhaal van de vrouw van een Texaanse bankmanager, die, nadat haar man was overleden aan kanker, per ongeluk bericht kreeg dat een overlijdensverzekering werd uitgekeerd aan de werkgever van haar man. De bank kreeg anderhalf miljoen dollar, zij en haar twee jonge kinderen kregen geen cent . Legaal, volgens de regels, maar niet erg kies.

Richard Linklaters Fast Food Nation is gebaseerd op het gelijknamige, goed gedocumenteerde boek van onderzoeksjournalist Eric Schlosser. Samen met Linklater transformeerde hij zijn boek over de hamburgerindustrie in de VS tot een scenario voor een speelfilm, en stelt via fictieve personages daarin misstanden aan de kaak, zoals de gevaarlijk gebrekkige hygiene, mensonterende arbeidsomstandigheden en uitbuiting van illegale migranten in hamburgerfabrieken.

Eric Schlosser: When I was writing Fast Food Nation I didn't imagine that as a vehicle for Bruce Willis...

Die opzet werkt niet altijd even goed. Prima acteurs als Catalina Sandino Moreno, Greg Kinnear en Ethan Hawke moeten nogal prekerige dialogen oplepelen: "Eco-activisten die nog nooit een menselijk wezen kwaad hebben gedaan worden door onze overheid meer als een bedreiging gezien voor de nationale veiligheid dan al die rechts georiënteerde, Timothy McVeigh, militie types." Het is waarschijnlijk waar, maar de toon waarop het gezegd wordt is zo gelijkhebberig dat je het bijna eens wordt met Willis' personage: "...the truth is we all have to eat a little shit from time to time ."

Twee interessante films, dus, om lekker over na te praten met ( niet al te) gelijkgestemden.

Woensdag, 12 okt 2011, 20:40-22:30, Ketnet & Canvas Fast food nation ***
Woensdag, 12 okt 2011, 22:30-00:35, Ketnet & Canvas Capitalism, a love story ***

Andere columns over films op tv van De Bankzitter