filmjaar 2016

Herdenkingsfilms

De Bankzitter over Saving Private Ryan

Martin ten Broek ,

Op 3 mei komt een aantal oorlogsfilms op televisie, Valkyrie, The Boy in the Striped Pyjamas en Saving Private Ryan. Welke is het meest geschikt om te kijken op de avond voor de Dodenherdenking?

Van zijn leraar in groep acht moest mijn zoon iemand interviewen die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt. Het viel nog niet mee om een interviewkandidaat te vinden. Het einde van WO II is inmiddels 67 jaar geleden, tel daar nog een paar  jaar bij op en je ziet dat een ooggetuige minimaal 75 jaar oud moet zijn. En zo iemand moet zich dan dingen kunnen en willen herinneren van lang geleden. Langzaam maar zeker sterven de ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog uit.

Wie iets wil weten over die oorlog kan misschien beter een film kijken. Dit jaar wordt, zoals gebruikelijk, rond vier mei weer een handvol films op tv uitgezonden met het thema. Op donderdag 3 mei worden drie WO II-films uitgezonden: The Boy in the Striped Pyjamas, Valkyrie en Saving Private Ryan. Welke is het meest educatief?

Valkyrie is vooral een spannende thriller. Heel leuk om te kijken, maar dit is niet het soort film dat het immense drama van WO II invoelbaar maakt. Daarvoor is The Boy in the Striped Pyjamas waarschijnlijk geschikter. Probleem bij die film is dat het verhaal uit die film - zoontje van de kampcommandant van Auschwitz raakt bevriend met een geïnterneerd jongetje aan de andere kant van het prikkeldraad - niet had kunnen gebeuren. Het is nogal een anticlimax als je zoon diep onder de indruk is van de film, en je hem moet vertellen dat het verhaal niet klopt, omdat kinderen vrijwel direct werden vermoord bij aankomst in het vernietigingskamp.

John Williams over de score van Saving Private Ryan

Op Saving Private Ryan valt ook wel het een en ander af te dingen. De filmmuziek van John Williams is aan de bombastische kant. En het citeren van een brief die Abraham Lincoln schreef aan de treurende moeder van in de Burgeroorlog gesneuvelde soldaten is voor Amerikanen vast veel ontroerender dan voor nuchtere Hollanders. En toch is het een film die ik graag aan mijn zoon laat zien, over een paar jaar, als hij oud genoeg is om de gruwelijke beginscènes te kunnen behappen.

Spielberg wilde laten zien hoe groot het offer is dat werd gemaakt door de soldaten die Europa hebben bevrijd. We zien jonge mannen die doodsbang zijn terwijl ze naar het front gaan . Dan volgt de beroemde scène van de landing op de stranden van Normandië. Die scène, aan het begin van Saving Private Ryan, is gruwelijk, en hoort dat ook te zijn. Volgens een BBC-documentaire raakten alleen al op dat ene strand in minder dan een etmaal zo'n viereneenhalf tot vijfduizend manschappen dood of gewond.

Met zoveel doden is Saving Private Ryan dan ook bij uitstek geschikt om aan de vooravond van de Dodenherdenking te bekijken.

.

Saving Private Ryan: Donderdag 3 mei: 22:55, Veronica

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv