filmjaar 2016

Lynchiaanse Scorsese

De Bankzitter over Shutter Island

Martin ten Broek ,

Woensdag komt Scorsese's Shutter Island op tv, een film die ook door David Lynch gemaakt had kunnen zijn.

Een vreemde ervaring: bij het bekijken van Shutter Island zat ik me de hele tijd af te vragen of niet Martin Scorsese maar David Lynch de film had geregisseerd.

Het begon al bij de openingsscène.  Zeer dreigende muziek. Een boot vaart op een eiland af. Het zicht is minimaal, er loeien misthoorns ( The lonesome foghorn blows). Iemand is aan het kotsen, in een wc, achter een sinistere ruimte waar kettingen aan het plafond hangen. Zeer Lynchiaans, allemaal.

Hoofdrolspeler DiCaprio gaat aan land, hij speelt een US Marshal die een geheimzinnige verdwijning onderzoekt. Als hij geen marshal maar special agent bij de FBI was geweest, en als het verhaal in de jaren tachtig had gespeeld, in plaats van in de jaren vijftig, was DiCaprio collega geweest van special agent Dale Cooper, uit Twin Peaks. Het gebladerte op het eiland uit de titel lijkt trouwens ook nogal op de bossen rondom het sfeervolle stadje Twin Peaks.


'Scorsese' en 'Lynch' over True Grit van de Coen-broers...

Dan gaat het verhaal verder: de marshal onderzoekt de verdwijning van een patiënt die haar kinderen heeft vermoord, maar dat weggedrongen heeft. De grens tussen fantasie en werkelijkheid is bij haar verdwenen. Check:gebeurt ook vaak bij films van Lynch. Het eiland wordt bewoond door vreemde en onrustbarende bewoners, die een geheim lijken te hebben: check. Langzaam maar zeker worden we met de hoofdpersoon een nachtmerriewereld binnengezogen: check. En zien we daar geen rook terug in de sigaret verdwijnen? Check.

Als David Lynch de film geregisseerd zou hebben waren er misschien nog merkwaardiger personages toegevoegd. Terwijl Scorsese in bijvoorbeeld de fijne en sfeervolle grote stads- film After Hours (1985) een aantal behoorlijk maffe en verknipte personages opvoerde waren ze nog niet zo bizar als de personages in Lynch' films. Maar hij komt hier aardig in de buurt. Had hij er nog wat charmante actrices bij geschreven, eventueel gedeeltelijk ontkleed, had het zo een Lynch-film kunnen zijn. Maar ook zonder blote actrices is deze film zeer de moeite waard.

Als liefhebber van zowel Martin Scorsese en David Lynch beveel ik deze film in elk geval van harte aan.

Woensdag 27 februari om 20.30 uur is hij te zien bij RTL 7.

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv