nieuwe site?

Nachtonrust

De Bankzitter over Insomnia

Martin ten Broek ,

In Insomnia (woensdag op tv) onderzoekt rechercheur Al Pacino een moord in het plaatsje Nightmute, Alaska. Een moeilijke zaak, die nog lastiger wordt omdat hij niet kan slapen. Het is te licht: op die breedtegraad (60 graden noorderbreedte) duren zomernachten maar een paar uurtjes.

Dat de hoofdpersoon last heeft van te korte in plaats van te lange nachten is een interessante vondst. Andersom ligt immers veel meer voor de hand. Er zijn natuurlijk mensen die het gezellig vinden dat je in Nederland in december al om half vijf de lampen weer aan moet doen. Maar zelfs die olijkerds zouden de situatie in bijvoorbeeld het Noorse Tromsø - de locatie van de oorspronkelijke, Noorse versie van Insomnia - vast niet waarderen (daar gaat de zon op 26 november onder om pas op 15 januari weer op te gaan). Dat de zon daar vanaf 17 mei níet ondergaat tot 26 juli is voor de meeste mensen juist wel lollig. Behalve als ze bij daglicht niet kunnen slapen, blijkt uit Insomnia.

Altijd interessant als personages in een film het aan de stok krijgen met natuurlijke omstandigheden. Met gevaarlijke dieren zoals haaien, spinnen of slangen, bijvoorbeeld, of met microben (voor wie Contagion heeft gezien klinkt een hoestje nooit meer onschuldig). Het weer kan ook een formidabele factor in een film zijn. Spike Lee liet een hittegolf als katalysator dienen voor een explosie van raciaal ongenoegen in Do the Right Thing. Roland Emmerich liet zijn personages juist kampen met bittere kou in The Day After Tomorrow. Hij deed dat niet al te subtiel, maar na die film had je als kijker gegarandeerd zin in warme chocolademelk, of een versterkende borrel.

Pacino in minder slaperige rollen

Misschien zou Emmerich als oefening in subtiliteit eens een film moeten maken over een plek waar de bevolking al maanden zucht onder een langdurige winter. Waar de gevoelstemperatuur al sinds mensenheugenis niet boven het vriespunt komt, waar een nieuwslezeres meldt dat de neerslag op vier april wel eens een winters karakter zou kunnen hebben. Waar de bevolking daarom last krijgt van ernstige sikkeneurigheid. De ideale voedingsbodem voor een explosie van moord en doodslag . En het geheel is toch smaakvol in beeld te brengen, met veel huiverende en rillende personages.

Maar slapeloosheid is dus misschien nog wel erger dan kou. Kijk daarom naar Insomnia, en zie hoe Pacino nu eens niet alle remmen losgooit, maar zijn door een gebrek aan nachtrust gesloopte personage langzaam maar zeker de controle laat verliezen. Heerlijke film, alleen al daarom.

Insomnia is op woensdag, 3 april om 0.05 uur te zien bij de BBC 1. Voor wie dan niet slapen kan .

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv