nieuwe site?

Niet helemaal gelukt

De Bankzitter over The Brothers Grimm en The Tempest

Martin ten Broek ,

Woensdag komt The Brothers Grimm op tv, vrijdag The Tempest. Twee films die niet helemaal gelukt zijn, maar die wel gemaakt zijn door creatieve en fantasierijke regisseurs.

Bij de meeste films is de plot het belangrijkst. Er moet een verhaal verteld worden: acteurs spreken mono- of dialogen uit, er wordt eens wat geschoten of gezoend, het verhaal gaat keurig op een climax af, waarna de eindtitels verschijnen. Als de plot niet boeit, als je het verhaal niet binnengezogen wordt , is de film meestal niet de moeite waard. De meeste regisseurs willen gewoon een verhaal vertellen.

Terry Gilliam is goed in verhalen vertellen, maar hij heeft ook een passie voor beeld. Toen hij bezig was met Time Bandits verzon hij bijvoorbeeld een scène waarin een bos als het ware grijpende handen krijgt. In Time Bandits paste het niet, en ook in Brazil kon hij de graaiende bomen niet verwerken, maar in The Brothers Grimm kon hij zijn scène wél kwijt. Eindelijk.

Het is goed dat hij die scène altijd onthouden heeft, want het werd een van de leukste scènes uit de film. In The Brothers Grimm zitten veel meer prachtige scènes, maar uiteindelijk is dit niet een van zijn betere films geworden. De plot is iets te plat, de personages zijn net wat minder geslaagd dan die in Brazil of Twelve Monkeys, hij heeft teveel aandacht aan vorm en te weinig aan inhoud besteed. Toch heeft ook deze mindere Gilliam-film veel te bieden.

Heath Ledger over zijn bewondering voor regisseur Gilliam

Julie Taymor is ook een regisseur die haar films graag uitbundig vormgeeft. Haar verfilming van The Tempest is gevuld met prachtige beelden van indrukwekkende vulkanische landschappen op Hawaï, met mooie sets, alles spaarzaam aangevuld met smaakvolle special effects. Bovendien heeft ze uitstekende acteurs tot haar beschikking, waaronder de geweldige Helen Mirren. En mooi bronmateriaal natuurlijk.

Vanwege het Shakespeareaanse  taalgebruik is The Tempest geen gemakkelijke kost. Als de held: 'O heaven, O earth, bear witness to this sound. I beyond all limit of what else i' the world, do love, prize, honor you,' zegt, doet dat toch net een iets groter beroep op je taalverwerkingscentrum dan dat iemand zegt: 'Ik vind je leuk'. Het verdient dan ook aanbeveling om eerst een andere versie van The Tempest te kijken, of desnoods de synopsis te lezen, om dan lekker weg te kunnen dromen bij de beelden die Taymor ons voortovert.

Shakespeare- kenners vinden deze versie te uitbundig en flamboyant. Volgens filmcriticus Roger Ebert had het bijvoorbeeld allemaal wel wat rustiger en melancholieker gemogen.

Maar Taymor is niet zo rustig van aard. Tijdens het maken van de film vertelde ze in een Ted-talk dat ze ooit in vuur en vlam stond voor een nachtelijke voorstelling bij een vulkaankrater in Indonesië, met een campinggas-lantaarn als verlichting. Ze werd verliefd op dat oer-theatergevoel, waarin je overrompeld wordt door de sfeer.

Misschien moet je het verhaal bij deze films wel laten voor wat het is, en je laten meeslepen door de sfeer.

The Brothers Grimm is woensdag 4 september te zien om 22.35 uur op RTL 7.

The Tempest is vrijdag 6 september te zien om 0.05 uur op BBC 2

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv