filmjaar 2016

Eerbetoon

De Bankzitter: Blow Out

Martin ten Broek ,

Vrijdag komt Blow Out op tv, een thriller uit de jaren tachtig van Brian De Palma, over een geluidsman die een vuil zaakje op het spoor komt. Met ingebouwde hommage aan Michelangelo Antonioni.

Het is niet de eerste de beste aan wie De Palma eer betuigt. Antonioni was een van de Grote Italiaanse Regisseurs, die films maakte als La Notte, Il mistero di Oberwald en Blowup. Blow Out refereert – de titel zegt het al – aan die laatste film. De Palma's film gaat over een geluidsman op het spoor van een misdaad, Antonioni's Blowup gaat over een fotograaf die op een vergroting van een van zijn foto's iets verdachts opmerkt. Wat, dat heb ik nu niet precies paraat. Want tot mijn schande is Blowup een van de niet te missen klassiekers die ik nog steeds niet gezien heb.

Maakt het wat uit, voor het bekijken van de film? Het is vast een leuke bezigheid om tijdens de nazit overeenkomsten en verschillen tussen de films met mede-cinefielen te bespreken. Maar Blow Out is ook zonder referentiepunt Antonioni goed te bekijken .

Het is wel heel duidelijk dat hij in de vroege jaren tachtig is gemaakt. Dat is te zien aan de auto’s, de kleding, de rommel op de straten, de kapsels, het terloopse opsteken van tientallen sigaretten en vooral aan hoofdrolspeler John Travolta, die nog niet afgegleden was naar meelijwekkende status en nog buitengewoon cool oogt.

Fragment uit De Palma's Dressed to Kill (1980)

Dat de film al een paar decennia oud is, is ook te zien aan al die mooie vintage apparaten waarmee de geluidsman zijn vak uitoefent. Waar zo iemand tegenwoordig een laptopje zou gebruiken, wordt in Blow Out gewerkt met allerlei bandrecorders, waaronder een stoere Nagra, mono waarschijnlijk, die tegenwoordig waarschijnlijk nog makkelijk een paar honderd euro op zou leveren op Marktplaats. Ook heel fraai, al dat celluloid-filmmateriaal, dat nog heel tijdrovend ontwikkeld en afgedrukt moest worden, en dat bekeken kan worden op indrukwekkende stalen apparaten. Heel erg Old Skool.

Blow Out is een typische De Palma-film, met duizelingwekkende camerabewegingen, flink wat seks en geweld, en een paar goed gejatte elementen uit films van de Groten der Cinema. De regisseur kreeg ooit wel kritiek op zijn neiging om dingen te lenen van de meesters. Dat hij bijvoorbeeld in The Untouchables het had gewaagd om een scène te kopiëren uit Eisensteins meesterwerk Bronenosets Potemkin (1925 ) werd hem door sommige hardcore cinefielen zeer kwalijk genomen. Nu is Potemkin een film die ik wél heb gezien, en mij stoort het niet zo, dat geciteer. De Palma is nu eenmaal geen bovenmenselijk geniaal regisseur, maar hij maakt wel leuke, onderhoudende films. En Blow Out is er zo eentje (al vraagt hij vooral in het laatste deel wel erg veel van onze suspension of disbelief).

Blow Out is vrijdag 24 oktober om 23.15 uur te zien op Eén

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv