nieuwe site?

Kijken naar geweld

De Bankzitter over Kick-Ass

Martin ten Broek ,

Vrijdag komt Kick-Ass op tv, een film die de briljante criticus Roger Ebert slechts een ster gaf. Hij vond het een verwerpelijke film, vanwege het feit dat een van de personages, een elfjarig meisje, moet vechten op leven en dood.

'Shall I have feelings, or should I pretend to be cool? Will I seem hopelessly square if I find “Kick-Ass” morally reprehensible and will I appear to have missed the point?' Hij had het er moeilijk mee in zijn recensie. 'I know, I know. This is a satire. But a satire of what?' Ik snap die weerzin van Ebert wel, al ben ik het niet met hem eens.

Je kunt geweld in films voor het gemak ruwweg in drie categorieën indelen: spannend geweld, grappig geweld en weerzinwekkend geweld. Spannend geweld is het geweld zoals we dat in westerns, actiefilms en dergelijke zien: booswichten doen iets ergs, de protagonist ontsnapt eraan en/of geeft de bad guys hun verdiende loon. Grappig geweld vinden we in komische films of in komisch bedoelde stukjes in actiefilms.

Het probleem van Ebert was waarschijnlijk dat het hem niet lukte om Kick-Ass niet serieus te nemen. Vanwege dat gewelddadige elfjarig meisje, dat hordes gangsters afslachtte. Als je het principe dat elfjarige meisjes geen daders of slachtoffers van ernstig geweld horen te zijn niet los kunt laten, vind je de film verwerpelijk. Dat is volkomen begrijpelijk, en het pleit eigenlijk ook wel voor Ebert dat hem dat niet lukt.

De hele film in 2 minuten en 8-bits formaat. Spoilers!

Zelf had ik niet zo'n moeite met de film. Ik vond hem juist wel leuk. Vooral in het begin, waar de held nadrukkelijk geen superkrachten heeft. Maar dat meisje is zo over the top dat ik haar personage onmogelijk serieus kan nemen. Hoe realistischer het geweld in een film is, hoe sneller ik het niet grappig meer vind. Vergelijkbaar: om horrorfilms over demonen en ander bovennatuurlijks kan ik nog wel lachen, ik geloof niet in demonen. Daarin mag van mij het bloed vrolijk rondspatten. Maar de lol gaat er wel vanaf bij horrorfilms waarin mensen op inventieve manier worden doodgemarteld. De Saws en Hostels. Daarnaar kijk ik niet voor mijn plezier.

Er is een categorie realistisch, gruwelijk geweld waar ik wel naar wil kijken: dat is de categorie waarbij mijn walging gedempt wordt door boosheid. Een goed voorbeeld van een film met dergelijk geweld is Incendies, ook te zien op vrijdagavond. Deze sterke en aangrijpende film toont hoe in een fictief land in het Midden-Oosten de ene gewelddaad wordt opgevolgd door de volgende. Een perpetuum mobile van wraakoefeningen. De film maakt journaalbeelden uit het Midden-Oosten iets begrijpelijker. Maar niet minder onverteerbaar, natuurlijk.

Kick-Ass is vrijdag, 21 maart, om 22.15 uur te zien op RTL 5
Incendies is vrijdag, 21 maart, om 23.00 uur te zien op Nederland 2

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv