nieuwe site?

Klassenstrijd

De Bankzitter: Monsieur Lazhar

Martin ten Broek ,

Vrijdag is Monsieur Lazhar op tv, een film over een leraar die een klas door een moeilijke periode sleept. Niet heel erg origineel, dus, maar best de moeite waard.

Waarschijnlijk zijn films die zich op een school afspelen vooral bedoeld voor mensen die hun diploma al jaren geleden hebben gehaald. Die denken met weemoed terug aan hun schooltijd en zijn de verveling, frustratie en wanhoop die huidige scholieren nog zo goed kennen al lang vergeten. Veel van dergelijke films zijn aan de sentimentele kant.

Voor liefhebbers van het genre die dat niet erg vinden is To Sir With Love bijvoorbeeld aan te bevelen, waarin de best hippe meester Mark  (Sidney Poitier) in de jaren zestig geconfronteerd wordt met een klas met Londense jongeren die, zoals toen gebruikelijk was, zijn autoriteit proberen te ondermijnen. Dat het allemaal uiteindelijk goed komt bewijst het schaamteloos larmoyante titelliedje: hij weet zich geliefd te maken bij zijn rebelse klasje.

Formidabel sentimenteel liedje

Jammer dat het genre vaak zo standaard ingevuld wordt. Zelfs een sterke regisseur als Peter Weir ontkomt in Dead Poets Society niet aan een overdosis brokken in de keel. Het is natuurlijk best lastig om een schoolfilm met een beetje pit te maken. Michelle Pfeiffer moest in Dangerous Minds een lerares met mariniersachtergrond spelen, gebaseerd op het ware verhaal van LouAnne Johnson. Maar helaas, Michelle was gewoon niet stoer, waardoor de film toch niet boven genregenoten uitsteeg. De echte LouAnne vond overigens dat ze voor haar personage wel een wat knappere actrice hadden kunnen casten.

Tom Berenger overdreef juist weer een beetje in The Substitute als oud-soldaat die een klas jeugdige criminelen weer in het gareel probeert te krijgen, met als didactisch gereedschap zijn vuisten en wapens. De film bevat overigens wel de meest hilarische scène uit het genre: de invalleraar geeft zijn klas geschiedenisles. Hij vertelt ze namelijk over zijn avonturen in Vietnam: 'We hadden geen kogels meer, die pakten we af bij dode vijanden'.

Echt goed gelukte schoolfilms zijn er ook, hebben zelden een ex-marinier als centraal personage en komen opvallend vaak uit Franssprekende landen. De basisschool uit de documentaire Être et avoir was bijvoorbeeld een paradijselijke plek. De in documentaire stijl gedraaide Entre les murs gaf een zo te zien eerlijk en in elk geval fascinerend beeld van de dilemma’s op een school in een moeilijke buurt, zonder in goedkoop drama of clichés te vervallen.

Ook Monsieur Lazhar is zeker niet slecht. Het is niet alleen een film over een lagere school in Franstalig Canada, maar ook een film over rouw en verlies, een film over het soms onmenselijke westerse vluchtelingenbeleid, een film  over multiculturele ongemakkelijkheden en een film over de angst van docenten om beticht te worden van ongewenste intimiteiten. De film, die werd ingezonden voor de Oscars, is niet overdreven melodramatisch, heeft een verheffende boodschap en wordt toch niet klef.

Een aanrader voor wie zijn diploma al heeft, en misschien zelfs voor middelbare scholieren.

Monsieur Lazhar is vrijdag 11 juli, 23.20 uur te zien op Nederland 2

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv