nieuwe site?

Punks & new wavers

De Bankzitter over Control

Martin ten Broek ,

Vrijdag komt Control op tv, Anton Corbijns prachtige debuutfilm over Joy Division-voorman Ian Curtis. De new wave- en punkscene heeft opmerkelijk veel interessante films opgeleverd. Vooral de moeite waard voor wie het muzikale tijdperk heeft meegemaakt.

Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig. Een rare periode. De warrige, optimistische en naïeve hippietijd was al een tijdje voorbij, nu zou de wereld vast snel vergaan als De Bom zou vallen. En als die niet zou vallen waren er andere pretbedervers: de economie lag op zijn gat, de neoliberale revolutie werd snoeihard ingezet door Ronald Reagan en Maggie Thatcher. Wie jong was, was vaak werkloos. Er zat weinig anders op: je moest een alternatief bestaan in de marge opbouwen.

Dat alles werd begeleid door de muziek, die varieerde van vrolijk en springerig (reggae en pretpunk) tot ernstig depressief (de loodzware New Wave-varianten). Een paar redelijk recente films spelen zich af in deze periode. Control van Anton Corbijn, 24 Hour Party People van Michael Winterbottom, en de wat minder bekende Iers-Britse productie Good Vibrations, van Lisa Barros D'Sa en Glenn Leyburn.

Good Vibrations gaat over de punkscene in Belfast, en geeft mooi weer wat de ingrediënten waren van die roerige dagen: Belfast was het toneel van een burgeroorlog, waarin voormalige vrienden tegenover elkaar stonden vanwege het geloof. De autoriteiten presenteerden repressie als oplossing voor The Troubles . De jongens en meisjes uit de punkscene onttrokken zich aan die deprimerende realiteit. Dit gegeven wordt zo mooi verbeeld in deze film, dat Good Vibrations zijn naam aardig waar weet te maken: het is een vrolijk stemmende film.

Ook 24 Hour Party People gaat over de punk en new wave-scene, ditmaal die van Manchester. De omstandigheden in die stad waren ook tamelijk somber, maar de personages in de film hebben daar niet zo veel last van. Omdat ze, in de film althans, ruimschoots de beschikking hadden over het soort kalmerende en stimulerende middelen dat je niet bij de apotheek kunt krijgen. Het is een vrolijke film, waarin er toch ook ellendige dingen gebeuren, zoals de dood van een prominent lid van de Manchester-scene: Ian Curtis.

Een stemmig liedje van Joy Division

Diens leven en dood staan centraal in Control. Het is een droevig verhaal, vanwege Curtis´ worsteling met hevige epileptische aanvallen en zijn moeite om de noden van het thuisfront (hij was jong getrouwd, en had een dochter) te combineren met het rock 'n roll-bestaan van de gevierde muzikant. Een belangrijke bijdrage aan de donkergrijze sfeer leveren natuurlijk de liedjes van Joy Division, mooi en stemmig, tergend melancholiek.

Control is een sombere, maar prachtige film, een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in deze turbulente periode. De liedjes blijven nog lang nagalmen.

(Het zou overigens mooi zijn als die andere films ook snel uitgezonden zouden worden.)

Control is vrijdag 14 maart te zien op Nederland 2 om 23.15 uur.

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv