nieuwe site?

Sfeer

De Bankzitter: From Hell

Martin ten Broek ,

Donderdag is From Hell op tv, een film over de jacht op Jack the Ripper in eind negentiende-eeuws Londen. Vooral de moeite van het kijken waard door de sfeertekening.

De anglofiel in mij zou best een tijdje in laat-Victoriaans Londen willen vertoeven. Interessante tijd.Toen was Groot Brittannië nog een fiere grootmacht , de wetenschap bloeide, operaties werden bijvoorbeeld uitgevoerd met chloroform , wat me een hele verbetering lijkt ten opzichte van 'een paar glazen rum en snijden maar'. Alle technologische vooruitgang werd gecompenseerd met een hang naar het romantische. Waarzeggers, hypnotiseurs en mystici trokken een geïnteresseerd, welgesteld publiek. Intellectuelen snoepten van absinth, opium en cocaïne. Dracula, Jeckyll & Hyde en The Invisible Man werden bedacht.

Maar er was in die periode natuurlijk ook kinderarbeid en vreselijke armoede, ziekte en uitbuiting. En ook veel hypocrisie. Victorianen waren in theorie zeer kuis, maar er moest na een uitbraak van syfilis een wet komen om die kuisheid in de praktijk door te voeren . Een uitvloeisel van die wet: bordelen werden gesloten. En dat had weer als gevolg dat Jack the Ripper de gelegenheid kreeg om in donkere steegjes bloedig huis te houden onder de straatmadelieven.

De zaak van Jack the Ripper leent zich uitstekend voor films met een laat-Victoriaanse setting. De tegenstelling tussen de moreel hoogstaande burgers (in theorie, dan) en de afschuwelijke misdrijven levert al snel dramatisch vuurwerk op. In die tijd waren er speurders van het kaliber Sherlock Holmes (die ouderwetse, niet die moderne met Benedict Cumberbatch, die is heel leuk maar niet erg negentiende-eeuws) en waren zijn tegenstanders demonische boeven. Want toen 'kwam het niet door de sociale omstandigheden', er werd niet gezegd: 'Hij is niet slecht, maar ziek, hij kan er niets aan doen'. Misdadigers waren gewoon duivelse slechterikken.

Stiff upper lip: 'Gentlemen. My wife has just been found dead. Her throat torn out...'

From Hell, gebaseerd op een graphic novel van  Alan Moore, geeft een aardig sfeerbeeld van de periode. Londen bij nacht is donker, mistig, slechts verlicht door een paar zwakke gaslantaarns en een bleke maan achter de wolken. Het is er smerig. De lokale bevolking is xenofoob en antisemitisch, en spreekt een rauw en plat taaltje. De hoofdpersoon van de film, Inspector Frederick Abberline, wordt geïntroduceerd terwijl hij aan een opiumpijp lurkt, waarna hij in een droom wegzakt. Niet voor de lol maar dure plicht: hij gebruikt de drug om visioenen te krijgen om misdaden op te lossen.

From Hell is vooral voor de sfeer aan te bevelen. Het verhaal is gebaseerd op een aantal theorieën die in de loop der tijd zijn gepostuleerd over de identiteit van Jack the Ripper (die nooit is gepakt). Dat levert een enigszins warrig hutspotje op. Vooral vermakelijk voor romantische anglofielen.

From Hell is donderdag, 3 juli, 0.15 uur te zien op RTL 7

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv