nieuwe site?

Actueel

De Bankzitter: Agora

Martin ten Broek ,

Vrijdag is Agora op tv, een film van Alejandro Amenábar, over wiskundige en filosofe Hypatia die leefde in de roerige nadagen van het Romeinse rijk. Agora gaat over religieus geweld. Een aanrader?

Normaal gesproken kun je een film als Agora aanbevelen vanwege de kwaliteit. Vanwege die prachtige beelden waarin het Alexandrië van de vierde eeuw na Christus wordt gerecreëerd. Omdat Rachel Weisz haar fascinerende personage zo fraai neerzet. Omdat het verhaal, op ware gebeurtenissen gebaseerd, zo meeslepend is. Maar een week na de aanslagen in Parijs kun je aan die redenen toevoegen dat de film behoorlijk actuele thema's aansnijdt.

De filosofe en wiskundige Hypatia gaf, in de film maar waarschijnlijk ook in het echt, les aan een aantal jonge mannen in Alexandrië uit gegoede families. Het was een turbulente tijd. Het christendom was net tot staatsgodsdienst uitgeroepen. Groepen christenfundamentalisten ageerden tegen aanhangers van andere godsdiensten, zoals de oude religie die in de Egyptische plaats werd beoefend. Uiteindelijk ontaardden ruzietjes op straat in een godsdienstoorlog, met alle akelige gevolgen van dien.

Aardig interview van het TIFF met Amenábar over zijn film

De film geeft inzicht in de mechanismen die kunnen leiden tot religieus geweld. Men neme bijvoorbeeld een aantal jonge mannen met korte lontjes, die maar al te bereid zijn om het conflict op te zoeken. Die graag wraak nemen op al dan niet ingebeelde beledigingen. Die het leuk vinden om andersdenkenden te bespotten, maar kom niet aan hun eigen god! Voeg daar een gewetenloze haatprediker aan toe. Even laten sudderen en... Enfin , u kent de beelden wel van het journaal. Best interessant om te weten hoe zoiets werkt, toch?

Maar geeft de film ook oplossingen, hoe je bijvoorbeeld dergelijk geweld af zou kunnen wenden? Niet echt. De positieve boodschap die je uit de film kunt halen is: dat je er voor kunt kiezen om mee te doen aan haat en stammenstrijd, maar dat je je ook bezig zou kunnen houden met andere dingen. Dat je dan bijvoorbeeld niet nadenkt over de beste manier om je vijanden te bestrijden, maar over hoe je de geheimen van het universum kunt doorgronden.

Wetenschap bedrijven, iets moois produceren, of op een andere manier iets nuttigs doen voor je omgeving en je medemens is voor zo'n hittepetit natuurlijk minder voor de hand liggend dan meedoen aan scheldpartijen en straatoproer, het vereist namelijk geduld en doorzettingsvermogen, is lang niet zo stoer en sexy als in naam van god de vijand bestrijden. Maar goed, het is de optie waarvoor Hypatia kiest.

Agora is vrijdag 16 januari om 20.40 uur te zien op Canvas

Meer columns van De Bankzitter over het filmaanbod op tv