nieuwe site?

Geschiedenisles

Tips van De Bankzitter

Martin ten Broek ,

Onder de fraaie films die dit weekend op tv komen bevinden zich twee juweeltjes met een interessante historische invalshoek. Eentje speelt in het Wenen van vlak na WO II, de ander in Oost-Berlijn, vier jaar voor de val van de muur.

Het zijn best roerige tijden, tegenwoordig. Regeringsleiders die rivalen uit de weg ruimen, veiligheidsdiensten die extra bevoegdheden krijgen, grenscontroles, militairen met machinegeweren in binnensteden. En dat allemaal niet eens zo ver weg.

Misschien is het juist nu interessant, en nuttig, om ons weer even voor de geest te halen wat er allemaal te winnen valt in zo'n turbulent tijdperk, en wat er valt te verliezen. En om het nuttige met het aangename te verenigen kun je zo'n duik in de geschiedenis prima nemen door een cinematografisch meesterwerk te bekijken.

In Das Leben der Anderen worden een Oost-Duitse toneelschrijver en zijn vriendin bespioneerd door een Stasi-officier. De luistervink gelooft daadwerkelijk in de socialistische idealen die de grondslag zouden zijn van de Deutsche Demokratische Republik. Maar dan ziet en hoort de Stasi-man dingen die twijfels oproepen op het gebied van ethiek en moraal. Das Leben der Anderen is een prachtige film, met een slim script, uitstekend spel, mooi production design, en geeft ook nog eens inzicht over de manier waarop inlichtingendiensten, nog niet eens zo lang geleden, functioneerden.

Das Leben der Anderen, zaterdag, 22. 35 uur, NPO 3
Bekijk ook de aflevering van onze webserie Shot on Location over de film.

Een andere film in een historische setting is The Third Man, een film die zich afspeelt in naoorlogs Wenen, waar de Amerikaanse flutrommannetjeschrijver Holly Martin op zoek gaat naar zijn jeugdvriend Harry Lime, die hem een baan heeft beloofd. Maar Harry is dood, vertelt Harry's concierge, aangereden door een auto. Holly vertrouwt het niet een gaat op onderzoek uit.

Ook dit is een prachtige film, gebaseerd op een script van Graham Greene. Het ijzersterke basismateriaal verwerkte regisseur Carol Reed (die amfetamines slikte om tijdens de opnames op de been te blijven) tot een zeer fraaie film noir, met hulp van een sterke cast, de geweldige cameraman Robert Krasker (die ook Brief Encounter schoot), crewleden die 's nachts de straten met brandweerslangen mooi lieten glimmen in de filmlampen, en de indrukwekkende achtergrond van het kapotgeschoten en door honger geteisterde Wenen.

Een duidelijke boodschap heeft The Third Man niet, of het moet de beroemde, geïmproviseerde monoloog van Welles zijn: 'You know what the fellow said – in Italy, for thirty years under the Borgias, they had warfare, terror, murder and bloodshed, but they produced Michelangelo, Leonardo da Vinci and the Renaissance. In Switzerland, they had brotherly love, they had five hundred years of democracy and peace – and what did that produce? The cuckoo clock '.

In roerige tijden viert cynisme hoogtij.

The Third Man, zondag, 14.00 uur, BBC 2

MEER AANRADERS

VRIJDAG


The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert, 22.15 uur, NPO 3. Fijne film om de dag voor de Amsterdam Canal Parade te bekijken, vooral als u nog op zoek bent naar een mooie outfit om zelf mee te varen. Een beroemde jurk uit de film kostte maar 7 dollar!

A Royal Affair, 22.40 uur, NPO 2. Sterk drama dat zich afspeelt aan het eind van de achttiende eeuw aan het Deense hof. Met Mads! En Alicia! Fragmentje op YouTube (zonder ondertitels, let dus vooral op de nonverbale communicatie).

ZATERDAG

Central do Brasil, Canvas, 0.20 uur. Stevig drama over een negenjarig jochie uit Rio de Janeiro dat zijn vader zoekt. Sterk spel van Vinicius de Oliveira als het schoenpoetsertje, en van Fernanda Montenegro als de oudere dame die hem helpt. Prachtige beelden, mooie soundtrack.

Dracula, 3.10 uur, BBC 2. Wel een latertje, maar de moeite waard, deze griezelklassieker met de betreurde Christopher Lee in de titelrol. Neem hem anders op.

ZONDAG
    
Falkenberg Farewell, NPO 2, 23.25 uur. Drama uit Zweden over jonge vrienden op de drempel van het volwassen leven, die nog een keer bij elkaar komen om afscheid te nemen van hun jeugd. Zomergastfilm van Arjen Lubach.

Youth in Revolt, 0.15 uur, BBC 2 . Het personage van Michael Cera bedenkt een wat minder schutterend alter-ego om in het gevlei te komen bij zijn buurmeisje (Portia Doubleday, uit Mr. Robot). Grappig, voor liefhebbers van Cera.